W Muzeum Regionalnym w Stęszewie zaprezentowano odnaleziony miejski tłok pieczętny z 1607 roku. Zabytek odkryto podczas poszukiwań prowadzonych na terenie gminy Stęszew, a dziś stanowi część stałej ekspozycji muzealnej. Spotkanie dotyczące tego niezwykłego odkrycia odbyło się 18 kwietnia 2026 roku, w Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele Muzeum Regionalnego w Stęszewie, Powiatowego Konserwatora Zabytków, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz członkowie Wielkopolskiego Stowarzyszenia Odkrywców.
Il. 1. Prof. Paweł Stróżyk z UAM opowiadał o znaczeniu historycznym odnalezionego tłoka pieczętnego, fot. Daria Olejniczak (źródło: Powiat Poznański)
Dyrektor muzeum Katarzyna Juźwiak podkreślała, że odkrycie ma wyjątkowe znaczenie dla lokalnej historii. Jak przypomniała, w zbiorach placówki znajduje się już dokument z 1606 roku nadający przywileje cechowi kuśnierskiemu w Stęszewie. Odnaleziony tłok pieczętny z 1607 roku stanie się jego naturalnym uzupełnieniem.
– Muszę powiedzieć, że nas, pracowników Stęszewskiego Muzeum, bardzo ucieszyło i zadziwiło to niezwykłe znalezisko – mówiła podczas spotkania Katarzyna Juźwiak.
Il .2. Muzeum Regionalne w Stęszewie zaprezentowało zabytek liczącym ponad 400 lat mieszkańcom i gościom; fot. Daria Olejniczak (źródło: Powiat Poznański)
O znaczeniu zabytku mówił prof. dr hab. Paweł Stróżyk z Wydziału Historii UAM. Zwracał uwagę, że choć sam przedmiot ma zaledwie 3,5 cm średnicy, jego wartość historyczna jest znacznie większa niż rozmiar.
– Są rzeczy małe i są rzeczy duże, o których warto robić dużo zamieszania. Jeśli myślimy o rzeczach ważnych, o czymś, czego nie boję się nazwać skarbem historycznym, to musimy pamiętać, że te skarby historyczne są bardzo drobne – mówił profesor.
Il. 3. Pieczeń miejska Stęszewa z 1607 roku (tłok pieczętny typu herbowego); napis w legendzie: *SIGILLVM * CIVITATIS * STESZEW, zdjęcie w odbiciu lustrzanym, fot. Daria Olejniczak (źródło: Powiat Poznański)
Badacz przypomniał, że pieczęcie były jednym z najważniejszych symboli władzy miejskiej. Bez nich nie mogło funkcjonować życie administracyjne ani prawne dawnego miasta.
– Pieczęć była najważniejszym przedmiotem, jaki reprezentował władze miejskie – wyjaśniał prof. Paweł Stróżyk.
Odnaleziona pieczęć pochodzi z 1607 roku i zawiera herb Łodzia, związany z dawnymi właścicielami Stęszewa. Jak tłumaczył profesor, mimo zmian właścicielskich symbol utrzymał się w miejskiej identyfikacji przez dziesięciolecia. Sam tłok wykonano jako matrycę do odciskania pieczęci w wosku lub laku. Znalezisko ma szczególną wartość także dlatego, że zachowało się bardzo niewiele dawnych dokumentów miejskich Stęszewa. Jak podkreślano podczas spotkania, po wielkim pożarze z 1772 roku większość archiwaliów spłonęła.
– Z tych pieczęci średniowiecznych i nowożytnych znaliśmy do tej pory tylko jeden typ pieczęci z 1768 roku. Mamy więc drugą znaną pieczęć z historii Stęszewa i to o blisko 150 lat starszą – mówił prof. Stróżyk.
Il. 4. Odnaleziona pieczęć Stęszewa została zaprezentowana mieszkańcom podczas obchodów Międzynarodowego Dnia Ochrony Zabytków; fot. Daria Olejniczak (źródło: Powiat Poznański)
O kulisach odkrycia opowiadał Kamil Golka, kierownik poszukiwań prowadzonych na podstawie pozwolenia konserwatorskiego wydanego 30 grudnia 2021 roku. Poszukiwania odbywały się na gruntach rolnych w rejonie Wielkiej Wsi, niedaleko granicy Wielkopolskiego Parku Narodowego. Znalazcą przedmiotu był Arkadiusz Hoffa.
– 4 września 2022 roku z grupą kolegów weszliśmy na pole. Mniej więcej po dwóch godzinach emocje sięgnęły zenitu. To był ten sygnał, dla którego chodziliśmy czasem setki godzin po polach i lasach – relacjonował.
Znalazcy zdecydowali się zabezpieczyć przedmiot i powiadomić Powiatowego Konserwatora Zabytków. Następnie rozpoczęto procedurę przekazania zabytku do Muzeum Regionalnego w Stęszewie. Kamil Golka zwracał uwagę, że legalne poszukiwania archeologiczne wymagają zgód właścicieli gruntów oraz odpowiednich pozwoleń konserwatorskich. Podkreślał też rosnący problem niszczenia stanowisk archeologicznych i zabytków znajdujących się poza muzeami.
Opublikowano za zgodą wydawcy: https://www.gazeta-mosina.pl/2026/pieczec-steszewa/ (8.05.2026)