{"id":11702,"date":"2021-03-07T21:26:32","date_gmt":"2021-03-07T20:26:32","guid":{"rendered":"https:\/\/sigillarium.pl\/?page_id=11702"},"modified":"2023-12-17T18:00:07","modified_gmt":"2023-12-17T17:00:07","slug":"o-pieczeciach-cechowych","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/o-pieczeciach-cechowych\/","title":{"rendered":"O piecz\u0119ciach cechowych"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Kumorowicz<\/strong>
Tekst opublikowany na stronie Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie (07.05.2020)
https:\/\/muzeum.olsztyn.pl\/<\/a>

<\/p>\n\n\n\n

Nic nie jest dane ludziom bez trud\u00f3w.
(Horacy)

<\/p>\n\n\n\n

    Cech rzemie\u015blniczy (Gildia) to organizacja, stowarzyszenie r\u0119kodzielnik\u00f3w pokrewnych zawod\u00f3w, tworz\u0105cych rodzaj bractwa zajmuj\u0105cego si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 na tym samym terenie. Nazwa \u201ecech\u201d przyj\u0119ta w polskiej nomenklaturze, wywodzi si\u0119 od niemieckiego s\u0142owa \u201eZeichen\u201d \u2013 znak. Wynika\u0142o to z faktu i\u017c w dawnych wiekach, w wi\u0119kszo\u015bci niepi\u015bmienne spo\u0142ecze\u0144stwo potrzebowa\u0142o okre\u015blenia przy pomocy jasnego symbolu, z jakim rodzajem us\u0142ugi ma do czynienia stoj\u0105c u drzwi danego rzemie\u015blnika. W sukurs przychodzi\u0142y wywieszki eksponuj\u0105ce okre\u015blone przedmioty i potrzebne do ich wytworzenia narz\u0119dzia. Znaki te, obok wizerunk\u00f3w \u015bwi\u0119tych patron\u00f3w opiekuj\u0105cych si\u0119 konkretnymi bran\u017cami, zago\u015bci\u0142y tak\u017ce jako god\u0142a na chor\u0105gwiach poszczeg\u00f3lnych bractw.
<\/p>\n\n\n\n

    Przywilej nale\u017cenia do cechu wi\u0105za\u0142 si\u0119 nie tylko z ca\u0142ym szeregiem korzy\u015bci, ni\u00f3s\u0142 ze sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c i obowi\u0105zki. Si\u0142a jak\u0105 dawa\u0142a wsp\u00f3lnota w walce o prawa ludzkie, polityczne i ekonomiczne, wykorzystywana by\u0142a te\u017c w czasach wojny czy innych zagro\u017ceniach. Znane sk\u0105din\u0105d w kontek\u015bcie niekt\u00f3rych obwarowa\u0144 nazwy \u201ebaszta kowalska\u201d czy \u201eszewska\u201d, wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z obowi\u0105zkiem utrzymywania w\u0142asnego arsena\u0142u i obrony mur\u00f3w miejskich na wyznaczonych odcinkach.<\/p>\n\n\n\n

    Organizacja (cechmistrz, podstarszy, bracia, czelad\u017a i uczniowie) funkcjonuj\u0105ca wed\u0142ug przyj\u0119tego statutu sta\u0142a na stra\u017cy interes\u00f3w zawodowych zrzeszonych, regulowa\u0142a sprawy wewn\u0119trzne i z klientami, ustala\u0142a normy jako\u015bciowe, dba\u0142a o bracki o\u0142tarz w ko\u015bciele, o godny poch\u00f3wek cz\u0142onk\u00f3w cechu, bra\u0142a w opiek\u0119 pozostawione przez nich sieroty i wdowy oraz trzyma\u0142a z daleka od dzia\u0142alno\u015bci na terenie miasta niezrzeszonych rzemie\u015blnik\u00f3w, kt\u00f3rych miejsce by\u0142o tylko na okazjonalnych jarmarkach.<\/p>\n\n\n\n

    Swoistym skarbcem zrzeszenia by\u0142a tak zwana lada cechowa, czyli skrzynia do przechowywania najcenniejszych przedmiot\u00f3w takich jak: dokumenty, statuty, listy, przywileje, rejestry d\u0142u\u017cnik\u00f3w, insygnia w\u0142adzy cechowej, pieni\u0105dze i widoczne tutaj t\u0142oki piecz\u0119tne.
<\/p>\n\n\n\n

    W dawnych czasach piecz\u0119cie cechowe, b\u0119d\u0105ce znakiem uwierzytelniaj\u0105cym i nadaj\u0105cym moc prawn\u0105, wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 artystycznym opracowaniem rysunku t\u0142oka zgodnego ze stylem epoki, na kt\u00f3rym umieszczano te same symbole, kt\u00f3re zdobi\u0142y szyldy i sztandary cechowe. Podobnie jak w piecz\u0119ciach innych stan\u00f3w posiada\u0142y kartusze, legendy otokowe i herby umieszczone po\u015brodku pola (wyobra\u017cenia \u015bwi\u0119tych patron\u00f3w, narz\u0119dzi, kt\u00f3re dany cech u\u017cywa\u0142, wytwor\u00f3w). God\u0142a te u\u017cywane by\u0142y na r\u00f3wni z god\u0142ami herbowymi pa\u0144stwa, god\u0142ami rodowymi szlachty i mieszczan. By\u0142y niczym klejnot, kt\u00f3rym si\u0119 szczycono i kt\u00f3ry otaczano nale\u017cyt\u0105 czci\u0105.
<\/p>\n\n\n\n

    Kolekcja sfragistyczna Muzeum Warmii i Mazur zawiera 9 piecz\u0119ci cechowych, g\u0142\u00f3wnie z terenu Prus, z przedzia\u0142u XVII \u2013 XIX wieku, odnosz\u0105cych si\u0119 do takich zawod\u00f3w jak: ku\u015bnierz, piekarz, \u015blusarz, kominiarz, bednarz, tokarz, garncarz.
<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il 1.  T\u0142ok piecz\u0119tny cechu ku\u015bnierzy ze Srokowa, 1670 r. (fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 2. T\u0142ok piecz\u0119tny cechu kominiarzy w Tyl\u017cy, 1747 r. (fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 3. T\u0142ok piecz\u0119tny cechu bednarzy z Braniewa, 1 po\u0142owa XVIII w. (fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 4. T\u0142ok piecz\u0119tny cechu meblarzy (stolarzy) z Dobrego Miasta, XVIII w. (fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 5. T\u0142ok piecz\u0119tny cechu garncarzy z Dobrego Miasta, 1829 r. (fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 6. T\u0142ok piecz\u0119tny cechu bednarzy z K\u0119trzyna, XVIII w. (fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 7. T\u0142ok piecz\u0119tny cechu \u015blusarzy z K\u0119trzyna, 1746 r. (fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 7. T\u0142ok piecz\u0119tny rzemie\u015blnik\u00f3w miasta L\u00fcbben, 1730 r. (fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 8. T\u0142ok piecz\u0119tny cz\u0142onka cechu piekarzy z Reszla, 1575 r. (fot. Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Opublikowano za zgod\u0105 Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie.<\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ma\u0142gorzata KumorowiczTekst opublikowany na stronie Muzeum Warmii i Mazur w Olsztynie (07.05.2020)https:\/\/muzeum.olsztyn.pl\/ Nic nie jest dane ludziom bez trud\u00f3w.(Horacy)     Cech rzemie\u015blniczy (Gildia) to organizacja, stowarzyszenie r\u0119kodzielnik\u00f3w pokrewnych zawod\u00f3w, tworz\u0105cych rodzaj… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-11702","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11702"}],"version-history":[{"count":33,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29651,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/11702\/revisions\/29651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}