{"id":19042,"date":"2022-02-13T14:31:56","date_gmt":"2022-02-13T13:31:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sigillarium.pl\/?page_id=19042"},"modified":"2022-06-15T17:55:12","modified_gmt":"2022-06-15T15:55:12","slug":"pieczec-warszawskiej-skarbnicy-wiedzy","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/pieczec-warszawskiej-skarbnicy-wiedzy\/","title":{"rendered":"Piecz\u0119\u0107 warszawskiej skarbnicy wiedzy"},"content":{"rendered":"\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Janusz Giersz<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:22px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center has-vivid-red-color has-text-color wp-block-heading\"><strong>Piecz\u0119\u0107 warszawskiej skarbnicy wiedzy<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<div style=\"height:16px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;Wiek XIX. na ziemiach polskich charakteryzowa\u0142 si\u0119 \u015bwiadomymi i systematycznymi dzia\u0142aniami zaborc\u00f3w&nbsp;w&nbsp;zakresie depolonizacji. W szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy\u0142o to germanizacji i rusyfikacji. Wielu rodzimych intelektualist\u00f3w nie godzi\u0142o si\u0119 z tym i podejmowa\u0142o r\u00f3\u017cnorodne inicjatywy maj\u0105ce zaktywizowa\u0107 \u017cycie kulturalne&nbsp;i&nbsp;o\u015bwiatowe lokalnych spo\u0142eczno\u015bci. Jedn\u0105 z takich inicjatyw by\u0142o powstanie Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy, kt\u00f3ra w \u017cyciu intelektualnym stolicy,&nbsp;w&nbsp;zakresie kultury i nauki, odgrywa\u0142a i odgrywa niebagateln\u0105 rol\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Historia biblioteki rozpoczyna si\u0119 w 1907 r. Zosta\u0142a ona utworzona z inicjatywy Towarzystwa Biblioteki Publicznej, kt\u00f3re powsta\u0142o rok wcze\u015bniej, tj. w 1906 r. Nie by\u0142o to jednak w Warszawie przedsi\u0119wzi\u0119cie pionierskie. Pierwsz\u0105 bibliotek\u0105 o charakterze publicznym by\u0142a Biblioteka Rzeczpospolitej Za\u0142uskich, kt\u00f3ra powsta\u0142a w 1740 r., ale po upadku Powstania Ko\u015bciuszkowskiego znajduj\u0105ce si\u0119 w niej ksi\u0105\u017cki zosta\u0142y wywiezione do Petersburga (cz\u0119\u015bciowo zbi\u00f3r ten zosta\u0142 zwr\u00f3cony w latach 1921 &#8211; 1923). Kolejnymi znanymi bibliotekami by\u0142y: Biblioteka Ordynacji Zamoyskich (1811 \u2013 1944), Biblioteka Ordynacji Krasi\u0144ski (1814 \u2013 1944) oraz Biblioteka Ordynacji Prze\u017adzieckach, za\u0142o\u017cona w 1842&nbsp;r., a&nbsp;funkcjonuj\u0105ca w Warszawie w okresie 1852 \u2013 1939. Nale\u017cy jeszcze wspomnie\u0107 o bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, utworzonego w 1808 r., kt\u00f3ry pod r\u00f3\u017cnymi nazwami, i z przerwami zwi\u0105zanymi z powstaniami narodowymi, funkcjonuje podobnie jak jego biblioteka do dnia dzisiejszego[1].<\/p>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Wymienione powy\u017cej biblioteki, mimo \u017ce by\u0142y w zasadzie og\u00f3lnodost\u0119pne, mia\u0142y ze wzgl\u0119du m.in. na powi\u0105zania z&nbsp;polskimi rodami arystokratycznymi oraz lokalizacje w pa\u0142acach, charakter elitarny. Natomiast powsta\u0142a na pocz\u0105tku XX w. Biblioteka Publiczna by\u0142a ju\u017c zdecydowanie egalitarna i przeznaczona dla r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych. Dzia\u0142ania w&nbsp;zakresie jej powstania by\u0142y podj\u0119te przez dzia\u0142aczy o\u015bwiatowych i wybitnych intelektualist\u00f3w z tamtego okresu, na czele ze Stefanem \u017beromskim i Samuelem Dicksteinem (profesorem matematyki i pierwszym Prezesem Towarzystwa Biblioteki Publicznej).<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:24px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"338\" height=\"438\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Samuel-Dickstein.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19057\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Samuel-Dickstein.jpg 338w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Samuel-Dickstein-232x300.jpg 232w\" sizes=\"auto, (max-width: 338px) 100vw, 338px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 1. Samuel Dickstein <br>(domena publiczna)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"249\" height=\"327\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Stefan-Zeromski.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19059\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Stefan-Zeromski.jpg 249w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Stefan-Zeromski-228x300.jpg 228w\" sizes=\"auto, (max-width: 249px) 100vw, 249px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 2. Stefan \u017beromski, <br>portret K. Mordasewicza<br>(domena publiczna)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;W pocz\u0105tkowym okresie funkcjonowania biblioteka mie\u015bci\u0142a si\u0119 w wynaj\u0119tym lokalu przy ul. Rysiej 1 (obecnie Plac D\u0105browskiego). &nbsp;Od momentu otwarcia bardzo dynamicznie rozwija\u0142a si\u0119 w zakresie posiadanej liczby wolumin\u00f3w. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 to z du\u017c\u0105 hojno\u015bci\u0105 elit intelektualnych Warszawy w zakresie przekazywania w formie dar\u00f3w obszernych ksi\u0119gozbior\u00f3w. Biblioteka otrzyma\u0142a w darze m.in. ksi\u0119gozbiory Zygmunta Glogera (historyka, etnografa), Juliana Kramsztyka (lekarza pediatry), Walentego Dutkiewicza (profesora prawa), Ignacego Bernsteina (bibliotekarza i&nbsp;wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rcy G\u0142\u00f3wnej Biblioteki Judaistycznej), Boles\u0142awa Prusa (wraz z r\u0119kopisami). Wszechstronny charakter gromadzonych zbior\u00f3w stwarza\u0142 szerokie mo\u017cliwo\u015bci zaspakajania potrzeb w zakresie wiedzy, niezale\u017cnie od mo\u017cliwo\u015bci intelektualnych czytelnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:38px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:1px\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Karol_Miller_-_Portret_Zygmunta_Glogera.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19078\" width=\"220\" height=\"284\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 3.  Zygmunt Gloger, <br>portret K. Millera <br>(domena publiczna)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Julian_Kramsztyk.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19080\" width=\"197\" height=\"284\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Julian_Kramsztyk.jpg 374w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Julian_Kramsztyk-208x300.jpg 208w\" sizes=\"auto, (max-width: 197px) 100vw, 197px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 4. Julian Kramsztyk<br>(domena publiczna)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Walenty_Dutkiewicz_Podlug_fotografii_Mieczkowskiego.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19079\" width=\"209\" height=\"284\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 5. Walenty Dutkiewicz (domena publiczna)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:1px\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Dynamiczny rozw\u00f3j biblioteki zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem liczby czytelnik\u00f3w, jaki przyrostu wolumin\u00f3w, spowodowa\u0142, \u017ce&nbsp;w bibliotece w pewnym momencie zabrak\u0142o powierzchni. W konsekwencji konieczna sta\u0142a si\u0119 jej rozbudowa. Z&nbsp;pomoc\u0105 przysz\u0142a Eugenia Kierbed\u017a, filantropka i \u017cona Stanis\u0142awa Kierbedzia, kt\u00f3ra sfinansowa\u0142a budow\u0119 nowego gmachu biblioteki przy ulicy Koszykowa 26. Motywem jej dzia\u0142ania by\u0142o uczczenie pami\u0119ci ojca (tak\u017ce Stanis\u0142awa) i&nbsp;realizacja woli m\u0119\u017ca.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:14px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:25%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><a href=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Eugenia-Kierbedziowa-Mazowiecka-Biblioteka-Cyfrowa-1-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2044\" height=\"2560\" data-id=\"19071\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Eugenia-Kierbedziowa-Mazowiecka-Biblioteka-Cyfrowa-1-scaled.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19071\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Eugenia-Kierbedziowa-Mazowiecka-Biblioteka-Cyfrowa-1-scaled.jpg 2044w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Eugenia-Kierbedziowa-Mazowiecka-Biblioteka-Cyfrowa-1-239x300.jpg 239w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Eugenia-Kierbedziowa-Mazowiecka-Biblioteka-Cyfrowa-1-817x1024.jpg 817w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Eugenia-Kierbedziowa-Mazowiecka-Biblioteka-Cyfrowa-1-768x962.jpg 768w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Eugenia-Kierbedziowa-Mazowiecka-Biblioteka-Cyfrowa-1-1226x1536.jpg 1226w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Eugenia-Kierbedziowa-Mazowiecka-Biblioteka-Cyfrowa-1-1635x2048.jpg 1635w\" sizes=\"auto, (max-width: 2044px) 100vw, 2044px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 6. Eugenia Kierbedziowa, <br>portret  K. Starbowskiego, <br>Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:25%\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Projekt zosta\u0142 przygotowany przez J. Heuricha (il. 7) i zaprezentowany spo\u0142ecze\u0144stwu Warszawy m. in. w \u201eTygodniku Ilustrowanym\u201d w sierpnia 1912 r., kt\u00f3ry w taki oto spos\u00f3b opisywa\u0142 to przedsi\u0119wzi\u0119cie: <i>\u201eWarszawa pozyskuje tedy nowy gmach Biblioteki publicznej. Obszar placu, na kt\u00f3rym dokonywa si\u0119 budowa gmachu wynosi 6,000 \u0142okci kwadr. Front od ulicy Koszykowej mierzy 70 \u0142okci. Wysoko\u015b\u0107 gmachu 38 \u0142okci. Z lewej strony budynku znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie wjazd przez bram\u0119 na dziedziniec, przy kt\u00f3rym maj\u0105 by\u0107 urz\u0105dzone: sta\u0142e biuro biblioteczne, sortownia ksi\u0105\u017cek, sala dla bibliografii oraz introligatornia. Po stronie prawej, od frontu, urz\u0105dzone b\u0119dzie wej\u015bcie g\u0142\u00f3wne do westybulu, szatni oraz garder\u00f3b oddzielnych dla kobiet i m\u0119\u017cczyzn.\u201d<\/i><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:18px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"756\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Gmach-Biblioteki-Publicznej-1024x756.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19090\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Gmach-Biblioteki-Publicznej-1024x756.jpg 1024w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Gmach-Biblioteki-Publicznej-300x221.jpg 300w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Gmach-Biblioteki-Publicznej-768x567.jpg 768w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Gmach-Biblioteki-Publicznej.jpg 1386w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 7. Gmach Biblioteki Publicznej. Projekt architekta J. Heuricha, \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eTygodnik Ilustrowany\u201d nr 33 z 17 sierpnia 1912 r.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:10%\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Budowa gmachu Biblioteki Publicznej zosta\u0142a zako\u0144czona w 1914 r. i na zgromadzeniu og\u00f3lnym cz\u0142onk\u00f3w TBP, 5&nbsp;czerwca tego roku, Eugenia Kierbedziowa przekaza\u0142a w formie darowizny budynek wraz z wyposa\u017ceniem Towarzystwu. Szczeg\u00f3\u0142owa relacja z tego zgromadzenia oraz zaj\u0119cia gotowego gmachu (il. 8) znalaz\u0142y si\u0119 w&nbsp;\u201eTygodniku Ilustrowanym\u201d z 13 czerwca 1914 r.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;O donios\u0142o\u015bci tego wydarzenia dla kultury i o\u015bwiaty nie tylko Warszawy, ale i ca\u0142ej Polski \u015bwiadcz\u0105 przytoczone s\u0142owa mecenasa Antoniego Osuchowskiego &#8211; Prezesa TBP: <i>\u201eTen dar stanowi epok\u0119 dla dalszego rozwoju instytucyi. Odt\u0105d, niekr\u0119powani szczup\u0142em i nieodpowiedniem pomieszczeniem, b\u0119dziemy w mo\u017cno\u015bci uporz\u0105dkowa\u0107 nasze ksi\u0105\u017cki, pozostaj\u0105ce jeszcze w pakach dla braku miejsca, mamy mo\u017cno\u015b\u0107 przyjmowa\u0107 nowe dary w naturze i zaraz je rozmieszcza\u0107 na pu\u0142kach, nale\u017cycie rozwin\u0105\u0107 i rozszerzy\u0107 Czytelnie naukow\u0105 \u2013 jednym s\u0142owem, gmach w\u0142asny daje nam szerok\u0105 podstaw\u0119 do dalszego rozwoju i postawienia naszej Biblioteki na stopie europejskiej, zgodnie z wymaganiami czasu i post\u0119pu, na wz\u00f3r wielkich pokrewnych instytucyi na Zachodzie\u201d<\/i>.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:30px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:20%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Gmach-Biblioteki-im.-Stanislawostwa-Kierbedziow.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19093\" width=\"297\" height=\"439\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Gmach-Biblioteki-im.-Stanislawostwa-Kierbedziow.jpg 677w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Gmach-Biblioteki-im.-Stanislawostwa-Kierbedziow-203x300.jpg 203w\" sizes=\"auto, (max-width: 297px) 100vw, 297px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 8. Gmach Biblioteki im. Stanis\u0142awostwa Kierbedzi\u00f3w przy ulicy Koszykowej, \u017ar\u00f3d\u0142o: \u201eTygodnik Ilustrowany\u201d <br>nr 24 z 13 czerwca 1914 r.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:20%\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;W 1914 r. Biblioteka posiada\u0142a ponad 100 ty\u015b wolumin\u00f3w, natomiast w nowym gmachu by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 sk\u0142adowania do 300 ty\u015b, z opcj\u0105 szybkiego rozszerzenia powierzchni magazynowej nawet do 500 ty\u015b. Biblioteka boryka\u0142a si\u0119 jednak z problemami finansowymi, poniewa\u017c by\u0142a utrzymywana ze sk\u0142adek cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa i abonamentu. \u0179r\u00f3d\u0142a te nie gwarantowa\u0142y w\u0142a\u015bciwego funkcjonowania tej instytucji. Dla przyk\u0142adu w 1914 r., po przej\u0119ciu nowego gmachu, minimalne koszt roczne funkcjonowania by\u0142y szacowane na poziomie 30 tys. rubli, przy przychodach z op\u0142at cz\u0142onkowskich na poziomie 6 tys. i abonamentu oko\u0142o 1,7 tys. rubli. Wsparciem dla finans\u00f3w by\u0142y darowizny, jednak ich nieprzewidywalno\u015b\u0107 nie zabezpiecza\u0142a stabilnego funkcjonowania Biblioteki. W 1928 r. ze wzgl\u0119du na potrzeb\u0119 zapewnienia bibliotece sta\u0142ego \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania, Towarzystwo rozwi\u0105za\u0142o si\u0119, a jego maj\u0105tek, w tym Bibliotek\u0119, przej\u0105\u0142 samorz\u0105d Warszawy. Od tego momentu sta\u0142a si\u0119 ona Bibliotek\u0105 Publiczn\u0105 m. st. Warszawy.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Zmiana statusu Biblioteki wi\u0105za\u0142a si\u0119 mi\u0119dzy innymi z zam\u00f3wieniem nowych piecz\u0119ci. Nowe w\u0142adze podesz\u0142y do tego zagadnienia bardzo profesjonalnie. Procedur\u0119 zam\u00f3wienia nowej piecz\u0119ci (il. 9) rozpocz\u0119\u0142y od przygotowania jej projektu. Pochodzi on z 1928 r., i do dzisiaj znajduje si\u0119 w Archiwum Biblioteki Publicznej (ABP). Projekt ten zosta\u0142 wykonany bezp\u0142atnie przez artyst\u0119 plastyka J. Warunkiewicza (il. 10). Dodatkowo w archiwum ABP znajduje si\u0119 korespondencja z 29 wrze\u015bnia 1928 r. pomi\u0119dzy projektantem a dyrekcj\u0105 Biblioteki odno\u015bnie, jako\u015bci wykonania piecz\u0119ci. Dowiadujemy si\u0119 z niej m.in., \u017ce <i>\u201efirma &#8222;Lipczy\u0144ski\u201d, kt\u00f3ra dot\u0105d s\u0142ynie za jedn\u0105 z pierwszych i kt\u00f3ra wykona\u0142a jeden m\u00f3j dawny projekt wspaniale, tym razem widocznie wskutek niedok\u0142adno\u015bci czy to fotografii ich, czy roboty rytowniczej \u2013 zupe\u0142nie i samowolnie zmieni\u0142a kszta\u0142t nosa, usta, podbr\u00f3dek syreny &#8211; co nawet nieartysta mo\u017ce powiedzie\u0107 przez por\u00f3wnanie orygina\u0142u z piecz\u0105tk\u0105. Tako\u017c oko nie jest na mojem miejscu, a skomponowane. Oczywi\u015bcie obni\u017ca to wdzi\u0119k syreny mojej. Firma Lipczy\u0144ski przez delikatne spi\u0142owanie zgrubionych kontur\u00f3w mo\u017ce i powinna ten b\u0142\u0105d naprawi\u0107\u201d<\/i>[2]<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:34px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Pieczec-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-sigillarium.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19099\" width=\"325\" height=\"284\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Pieczec-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-sigillarium.jpg 380w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Pieczec-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-sigillarium-300x262.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 325px) 100vw, 325px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-vertically-aligned-center is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Pieczec-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-sigillarium-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-19100\" width=\"384\" height=\"324\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Pieczec-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-sigillarium-2.png 847w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Pieczec-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-sigillarium-2-300x253.png 300w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Pieczec-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-sigillarium-2-768x648.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 384px) 100vw, 384px\" \/><\/figure><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 9. Typariusz (mosi\u0119\u017cny wkl\u0119s\u0142oryty) BIBLIOTEKA PUBLICZNA M. ST. WARSZAWY (owal 42 x 47 mm, wys. 7,9 mm)<br> oraz uchwyt (wys. 95 mm z matryc\u0105), kolekcja prywatna, Fot. J. Giersz.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:33px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:20%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><a href=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Projekt-pieczeci-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-J.-Warunkiewicza.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"574\" height=\"479\" data-id=\"19113\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Projekt-pieczeci-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-J.-Warunkiewicza.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19113\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Projekt-pieczeci-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-J.-Warunkiewicza.jpg 574w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Projekt-pieczeci-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-J.-Warunkiewicza-300x250.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 574px) 100vw, 574px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 10. Projekt J. Warunkiewicza piecz\u0119ci Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy. Ze zbioru ABP,<br>sygn. A 292. Fot. J. Giersz.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:20%\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">Trudno stwierdzi\u0107, czy firma \u201eLipczy\u0144ski\u201d dokona\u0142a korekty, jednak nie mo\u017cna si\u0119 nie zgodzi\u0107 z artyst\u0105, \u017ce jako\u015b\u0107 wykonania syreny (szczeg\u00f3lnie twarzy) pozostawia wiele do \u017cyczenia (patrz il. 11).<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:22px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:5px\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"576\" height=\"477\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Powiekszony-fragment-postaci-syreny-4.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19151\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Powiekszony-fragment-postaci-syreny-4.jpg 576w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Powiekszony-fragment-postaci-syreny-4-300x248.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 576px) 100vw, 576px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:5%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Powiekszony-fragment-postaci-syreny-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19115\" width=\"311\" height=\"272\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Powiekszony-fragment-postaci-syreny-1.jpg 380w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Powiekszony-fragment-postaci-syreny-1-300x263.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 311px) 100vw, 311px\" \/><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:5px\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 11. Powi\u0119kszony fragment postaci syreny &#8211; projekt i wykonanie.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">W archiwum Biblioteki znajduje si\u0119 tak\u017ce lu\u017any odcisk tej piecz\u0119ci, przy kt\u00f3rym jest umieszczona data 4 maja 1940 r. (patrz il. 12).<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:17px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:15%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"445\" height=\"316\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Odcisk-pieczeci-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19116\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Odcisk-pieczeci-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie.jpg 445w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Odcisk-pieczeci-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-300x213.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 445px) 100vw, 445px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 12. Odcisk (lu\u017any) w czerwonym laku piecz\u0119ci Biblioteki. Ze zbioru ABP, sygn. A 468. Fot. J. Giersz<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:15%\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:18px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:5%\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"639\" height=\"312\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Winieta-biuletynu-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19117\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Winieta-biuletynu-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie.jpg 639w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Winieta-biuletynu-Biblioteki-Publicznej-w-Warszawie-300x146.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 639px) 100vw, 639px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">&nbsp; Il. 13. Winieta biuletynu Biblioteki Publicznej m. st. Warszawy (1930 r.).<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:5%\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><\/p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Po przej\u0119ciu przez miasto, Biblioteka rozwija\u0142a si\u0119 dynamicznie oraz powi\u0119ksza\u0142a swoje zasoby ksi\u0105\u017ckowe. Przed rozpocz\u0119ciem II wojny \u015bwiatowej w 1939 r. posiada\u0142a ju\u017c ponad 500 tys. wolumin\u00f3w. W czasie dzia\u0142a\u0144 wojennych ksi\u0119gozbi\u00f3r uleg\u0142 jednak prawie ca\u0142kowitemu zniszczeniu. Z po\u017cogi wojennej uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 tylko oko\u0142o 16 % zbioru, to jest ok. 100 ty\u015b wolumin\u00f3w (300 tys. uleg\u0142o spaleniu, a 100 tys. wywieziono). Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Biblioteki zosta\u0142a wznowiona 26 maja 1945 r. i od tego momentu Biblioteka ponownie systematycznie zwi\u0119ksza\u0142a sw\u00f3j stan posiadania. Obecnie w&nbsp;Bibliotece znajduje si\u0119 ponad 1,5 mln wolumin\u00f3w wydawnictw polskich i obcoj\u0119zycznych, ze wszystkich dziedzin wiedzy. Wed\u0142ug danych sprzed pandemii covid-19, rocznie Bibliotek\u0119 odwiedza\u0142o oko\u0142o 180&nbsp;000 czytelnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Przypisy:<br><br>[1] Dla pe\u0142nego obrazu nale\u017cy jeszcze wymieni\u0107 powsta\u0142\u0105 w 1858 r., z inicjatywy ksi\u0119cia Jana Tadeusza Lubomirskiego, bezp\u0142atn\u0105 czytelni\u0119 w ramach Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynno\u015bci oraz zorganizowan\u0105 przez Jadwig\u0119 i Jana W\u0142adys\u0142awa Dawid\u00f3w w 1894 r. Czytelni\u0119 Dzie\u0142 i Pism Naukowych.<br>[2] ABP, sygn. A 282.<br><\/p>\n\n\n\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\"><li>Archiwum Biblioteki Publicznej<\/li><li>Biblioteka na Koszykowej 1907 \u2013 1997, praca zbiorowa, Warszawa 1999 r.<\/li><li>Giersz J. Piecz\u0119cie w\u0142adz, urz\u0119d\u00f3w, zak\u0142ad\u00f3w, instytucji i przedsi\u0119biorstw miejskich Warszawy z lat 1917\u20131950 (na wybranych przyk\u0142adach), Biuletyn PTN nr.1, Warszawa 2020 r.<\/li><li>Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa<\/li><li>Strona internetowa Biblioteki : <a href=\"https:\/\/www.koszykowa.pl\/\">https:\/\/www.koszykowa.pl\/<\/a><\/li><li>Tygodnik Ilustrowany nr 33 z 17 sierpnia 1912 r.<\/li><li>Tygodnik Ilustrowany nr 24 z 13 czerwca 1914 r.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Janusz Giersz Piecz\u0119\u0107 warszawskiej skarbnicy wiedzy &nbsp;&nbsp;&nbsp;Wiek XIX. na ziemiach polskich charakteryzowa\u0142 si\u0119 \u015bwiadomymi i systematycznymi dzia\u0142aniami zaborc\u00f3w&nbsp;w&nbsp;zakresie depolonizacji. W szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy\u0142o to germanizacji i rusyfikacji. Wielu rodzimych intelektualist\u00f3w nie&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-19042","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19042","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19042"}],"version-history":[{"count":118,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19042\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19860,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/19042\/revisions\/19860"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19042"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}