{"id":430,"date":"2020-02-15T14:31:43","date_gmt":"2020-02-15T13:31:43","guid":{"rendered":"http:\/\/sigillarium.pl\/?page_id=430"},"modified":"2025-05-25T18:41:13","modified_gmt":"2025-05-25T16:41:13","slug":"pieczecie-urzednikow-samorzadowych-zabor-austriacki","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/pieczecie-urzednikow-samorzadowych-zabor-austriacki\/","title":{"rendered":"Piecz\u0119cie urz\u0119dnik\u00f3w samorz\u0105dowych (zab\u00f3r austriacki)"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

Instytucje samorz\u0105dowe na ziemiach polskich w XIX w. by\u0142y kszta\u0142towane w ramach system\u00f3w administracyjno-politycznych pa\u0144stw zaborczych, pod panowaniem kt\u00f3rych si\u0119 znalaz\u0142y. Generalnie system samorz\u0105dowy funkcjonowa\u0142 w oparciu o rozwi\u0105zania prawne tych pa\u0144stw, jednak cz\u0119sto z licznymi ograniczeniami.

W zaborze austriackim najwi\u0119kszymi jednostkami samorz\u0105du terytorialnego by\u0142y kraje koronne (by\u0142o ich 17 w tym Galicja i Lodomeria (pe\u0142na nazwa – Kr\u00f3lestwo Galicji i Lodomerii<\/a> z Wielkim Ksi\u0119stwem Krakowskim<\/a> i Ksi\u0119stwami O\u015bwi\u0119cimskim<\/a> i Zatorskim<\/a>), kt\u00f3re dzieli\u0142y si\u0119 pierwotnie na okr\u0119gi i powiaty, a p\u00f3\u017aniej ju\u017c tylko na powiaty. Administracja kraju koronnego by\u0142a prowadzona r\u00f3wnolegle przez namiestnika cesarza, jako najwy\u017cszego organu  rz\u0105du (cesarza) i wydzia\u0142 krajowy wybierany przez sejm krajowy, kt\u00f3ry reprezentowa\u0142 spo\u0142eczno\u015b\u0107 lokaln\u0105. Przy czym zakres samorz\u0105du kraju by\u0142 bardzo w\u0105ski i ograniczony.

Podzia\u0142 terytorialny kraju koronnego by\u0142 dwuszczeblowy. Pierwszym szczeblem by\u0142y powiaty, w kt\u00f3rych istnia\u0142y zar\u00f3wno administracja rz\u0105dowa, kt\u00f3rej przedstawicielami byli staro\u015bci podlegaj\u0105cy namiestnikowi, jak r\u00f3wnie\u017c samorz\u0105dowa. W samorz\u0105dach powiatowych organami stanowi\u0105cymi by\u0142y rady powiatowe, a wykonawczymi wydzia\u0142y powiatowe na czele z marsza\u0142kiem powiatu, zatwierdzanym przez cesarza.

Najmniejsz\u0105 jednostk\u0105 samorz\u0105dow\u0105 by\u0142a gminy, kt\u00f3ra mia\u0142a ju\u017c typowo charakter samorz\u0105dowy. Ka\u017cda wie\u015b niezale\u017cnie od swojej wielko\u015bci tworzy\u0142a gmin\u0119. Ich organami by\u0142y rady gmin oraz zwierzchno\u015bci gminnej z naczelnikami gminy (w\u00f3jtami). Przy czym z obszar\u00f3w gmin wiejskich mog\u0142y by\u0107 wy\u0142\u0105czane obszary dworskie, kt\u00f3re tworzy\u0142y odr\u0119bn\u0105 gmin\u0119 z patrymonialnym w\u0142adztwem dziedzic\u00f3w.

Miasta by\u0142y traktowane jako gminy miejskie a ich organami by\u0142y odpowiednio rady miejskie i magistraty z burmistrzami lub prezydentami (Lw\u00f3w, Krak\u00f3w).

\u0179r\u00f3d\u0142o: K. Andryszczyk, Ustr\u00f3j polityczno-administracyjny w zaborze austriackim. <\/a><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

W tej cz\u0119\u015bci portalu zaprezentowano podgrup\u0119 osobistych t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142y do urz\u0119dnik\u00f3w samorz\u0105dowych \u2013 jako os\u00f3b fizycznych \u2013 reprezentuj\u0105cych dany urz\u0105d, np. starosta, marsza\u0142ek powiatu, naczelnik gminy (w\u00f3jt), burmistrz, prezydent miasta.  T\u0142oki zaprezentowano w kolejno\u015bci alfabetycznej wzgl\u0119dem nazwy miejscowo\u015bci przywo\u0142anej w legendzie t\u0142oka lub odtworzonej ze \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n