{"id":684,"date":"2020-02-17T22:24:24","date_gmt":"2020-02-17T21:24:24","guid":{"rendered":"http:\/\/sigillarium.pl\/?page_id=684"},"modified":"2023-04-26T20:27:49","modified_gmt":"2023-04-26T18:27:49","slug":"herby-guberni","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/herby-guberni\/","title":{"rendered":"Herby guberni z 1869 r."},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

    W zaprezentowanym opisie herb\u00f3w guberni Kr\u00f3lestwa Polskiego ograniczono si\u0119 tylko do wzor\u00f3w z 1869 r., poniewa\u017c tylko one by\u0142y wykorzystane w obrazach napiecz\u0119tnych t\u0142ok\u00f3w urz\u0119dowych w tamtym okresie. Kompendium wiedzy z zakresu podzia\u0142\u00f3w administracyjnych Kr\u00f3lestwa Polskiego zawiera ksi\u0105\u017cka S. K. Kuczy\u0144skiego  \u201ePolskie Herby Ziemskie \u2013 Geneza, tre\u015bci, funkcje\u201d. <\/em>W opracowaniu tym autor przedstawi\u0142 mi\u0119dzy innymi histori\u0119 poszczeg\u00f3lnych zmian, z uwzgl\u0119dnieniem zagadnie\u0144 dotycz\u0105cych wojew\u00f3dztw i powsta\u0142ych w ich miejsce w kolejnym etapie guberni. Oto wybrane fragmenty z przywo\u0142anej publikacji:

(\u2026)\u201dUstawa Konstytucyjna Kr\u00f3lestwa Polskiego z 1815 r. przywr\u00f3ci\u0142a tradycyjny podzia\u0142 kraju na wojew\u00f3dztwa. By\u0142o ich osiem: krakowskie, sandomierskie, kaliskie, lubelskie, p\u0142ockie, mazowieckie, podlaskie i augustowskie. (\u2026) Przywr\u00f3cenie w 1815 r. wojew\u00f3dztw jako jednostek podzia\u0142u administracyjnego kraju umo\u017cliwi\u0142o powr\u00f3t herb\u00f3w wojew\u00f3dztw, chocia\u017c nie na piecz\u0119cie urz\u0119dowe. <\/em>

(\u2026) Na mocy Ukazu Miko\u0142aja I z 23 lutego (7 marca) 1837 r. dokonano przemianowania wojew\u00f3dztw na gubernie. Komisje Wojew\u00f3dzkie zosta\u0142y przemianowane na Rz\u0105dy Gubernialne, a prezesi Komisji Wojew\u00f3dzkich na gubernator\u00f3w cywilnych. (\u2026) Gubernie w liczbie o\u015bmiu –  przej\u0119\u0142y herb dotychczasowych o\u015bmiu wojew\u00f3dztw; na piecz\u0119ciach Rz\u0105d\u00f3w Gubernialnych nadal by\u0142 u\u017cywany herb Kr\u00f3lestwa Polskiego. (\u2026)<\/em>

(\u2026) Kiedy nie og\u0142oszony w Dzienniku Praw ukaz z 3 (15) czerwca 1841 r. zmieni\u0142 nazw\u0119 guberni krakowskiej na kieleck\u0105, herb guberni krakowskiej przeszed\u0142 na gubernie kieleck\u0105, chocia\u017c dla tak nazwanej jednostki podzia\u0142u administracyjnego nie mia\u0142 historycznego uzasadnienia.Dalsze zmiany organizacyjne i terytorialne na szczeblu guberni nast\u0105pi\u0142y w 1844 r. Na podstawie ukazu z 9 (21)sierpnia t. r. zamiast dotychczasowych o\u015bmiu utworzono pi\u0119\u0107 guberni. \u0141\u0105czono je po dwie na zasadzie wsp\u00f3lnych granic: sandomiersk\u0105 i kieleck\u0105 (do 1841 r. krakowsk\u0105) – w radomsk\u0105; lubelsk\u0105 i podlask\u0105 \u2013 w lubelsk\u0105; kalisk\u0105 i mazowieck\u0105 w  warszawsk\u0105; w dotychczasowych granicach utrzymano guberni\u0119 p\u0142ock\u0105 i augustowsk\u0105. Podobnie jak \u0142\u0105czono gubernie formalistycznie po\u0142\u0105czono ich herby, nie zawsze z dobrym skutkiem dla ich czytelno\u015bci. (\u2026)<\/em>

(\u2026) W 1849 r. wykonano w Heroldii Kr\u00f3lestwa Polskiego barwne rysunki i opisy po rosyjsku i po polsku herb\u00f3w pi\u0119ciu guberni, kt\u00f3re tym razem przes\u0142ano do Petersburga do zatwierdzenia cesarskiego. Rysunki te, zachowane w aktach Departamentu Heroldii Rz\u0105dz\u0105cego Senatu, nosz\u0105 rezolucj\u0119 cesarsk\u0105 i 26 maja (7 czerwca) 1849 r. uzyska\u0142y Najwy\u017csze zatwierdzenie. (\u2026)<\/em>

(\u2026) W ci\u0105gu 1868 roku Heroldia w Petersburgu zajmowa\u0142a si\u0119 spraw\u0105 herb\u00f3w guberni i miast Kr\u00f3lestwa Polskiego. W zwi\u0105zku z zamierzonym podzia\u0142em Kraju na 10 guberni Oddzia\u0142 Herbowy na wniosek Ministerstwa Sprawiedliwo\u015bci przygotowa\u0142 projekty nowych herb\u00f3w dla tych guberni, wszystkie w dw\u00f3ch lub trzech wersjach graficznych. (\u2026) 25 lutego 1869 r. cesarz zatwierdzi\u0142 wzory herb\u00f3w 10  nowych guberni Kr\u00f3lestwa Polskiego: warszawskiej, kaliskiej, kieleckiej, \u0142om\u017cy\u0144skiej, lubelskiej, piotrkowskiej, p\u0142ockiej, radomskiej, suwalskiej i siedleckiej.
Oto herby (w porz\u0105dku nazw guberni wed\u0142ug alfabetu rosyjskiego):<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Gubernia warszawska<\/a>: <\/em><\/strong>w polu b\u0142\u0119kitnym snop zbo\u017ca przeci\u0119ty wp\u00f3\u0142 rzek\u0105 srebrn\u0105.<\/em><\/li>\n\n\n\n
  2. Gubernia kaliska<\/a>:<\/em><\/strong> w polu b\u0142\u0119kitnym baranek bia\u0142y, po bokach kt\u00f3rego dwa k\u0142osy z\u0142ote.<\/em><\/li>\n\n\n\n
  3. Gubernia kielecka<\/a><\/em><\/strong>: w polu b\u0142\u0119kitnym na g\u00f3rze srebrnej piec z\u0142oty gorej\u0105cy ogniem, po bokach kt\u00f3rego dwie kule z\u0142ote.<\/em><\/li>\n\n\n\n
  4. Gubernia \u0142om\u017cy\u0144ska<\/a><\/em><\/strong>: w polu b\u0142\u0119kitnym \u0142\u00f3d\u017a z\u0142ota z czterema wios\u0142ami, z \u017caglami bia\u0142ymi i takim\u017c proporcem masztowym, po bokach kt\u00f3rej dwa romby srebrne.<\/em><\/li>\n\n\n\n
  5. Gubernia  lubelska<\/a>:<\/em><\/strong> tarcza dwudzielna w pas; w polu g\u00f3rnym czerwonym jele\u0144 biegn\u0105cy bia\u0142y z koron\u0105 z\u0142ot\u0105 na szyi; w polu dolnym zielonym nied\u017awied\u017a bia\u0142y id\u0105cy mi\u0119dzy trzema drzewami.<\/em><\/li>\n\n\n\n
  6. Gubernia piotrkowska<\/a>:<\/em><\/strong> w polu srebrnym trzy wrzeciona czarne w pas.<\/em><\/li>\n\n\n\n
  7. Gubernia p\u0142ocka<\/a>:<\/em><\/strong> w polu czerwonym dwie baszty srebrne, mi\u0119dzy kt\u00f3rymi dwa takie\u017c skrzy\u017cowane klucze, nad nimi trzy skrzy\u017cowane k\u0142osy z\u0142ote.<\/em><\/li>\n\n\n\n
  8. Gubernia radomska<\/a>:<\/em><\/strong> w polu czerwonym snop pszenicy z\u0142oty, po bokach kt\u00f3rego dwa m\u0142oty srebrne. <\/em><\/li>\n\n\n\n
  9. Gubernia suwalska<\/a>:<\/em><\/strong> w polu z\u0142otym na wzg\u00f3rzu czerwonym sosna zielona przeci\u0119ta dwoma rzekami b\u0142\u0119kitnymi.<\/em><\/li>\n\n\n\n
  10. Gubernia siedlecka<\/a>: <\/em><\/strong>w polu srebrnym usianym d\u0119bowymi li\u015b\u0107mi zielonymi jele\u0144 z rogami i kopytami z\u0142otymi.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Tarcze herb\u00f3w guberni Kr\u00f3lestwa wie\u0144czy korona cesarska, po bokach maj\u0105 za\u015b zewn\u0119trzne ozdoby: z\u0142ote ga\u0142\u0119zie d\u0119bowych li\u015bci przewini\u0119te b\u0142\u0119kitn\u0105 wst\u0119g\u0105 orderu \u015bw. Andrzeja.<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \n
    <\/div>\n\n\n\n
    \n
    \n
    \n
    \"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

    Il. 1. Gubernia warszawska <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 2. Gubernia kaliska <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 3. Gubernia kielecka <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 4. Gubernia \u0142om\u017cy\u0144ska <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 5. Gubernia lubelska <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
    \n
    <\/div>\n\n\n\n
    \n
    \n
    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 6. Gubernia piotrkowska <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 7. Gubernia p\u0142ocka <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 8. Gubernia radomska <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 9. Gubernia suwalska <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 10. Gubernia siedlecka <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    (\u2026) Nowo wprowadzone herby guberni Kr\u00f3lestwa Polskiego znalaz\u0142y daleko szersze zastosowanie ni\u017c dotychczasowe herby wojew\u00f3dztw i guberni. Na mocy rozporz\u0105dzenia Komitetu Urz\u0119duj\u0105cego z 14 (26) lutego 1870 r., wprowadzono je zamiast dotychczasowego god\u0142a Kr\u00f3lestwa Polskiego na piecz\u0119cie w\u00f3jt\u00f3w gmin, s\u0105d\u00f3w gminnych, oraz wiejskich kas po\u017cyczkowych i oszcz\u0119dno\u015bciowych. W praktyce na piecz\u0119ciach by\u0142y nawet szerzej stosowane. (\u2026) Herby nowych guberni znajdujemy na wielkiej liczbie piecz\u0119ci gmin miejskich i wiejskich oraz ich instytucji i agend, na piecz\u0119ciach urz\u0119d\u00f3w wyznaniowych i innych.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

    \u0179r\u00f3d\u0142o: za S.K. Kuczy\u0144ski \u201ePolskie Herby Ziemskie \u2013 Geneza, tre\u015bci , funkcje <\/em>\u201d, Warszawa 1993, s. 238 – 245.<\/p>\n\n\n\n

    Suplement<\/strong> <\/p>\n\n\n\n

        W celu dope\u0142nienia zagadnie\u0144 dotycz\u0105cych guberni Kr\u00f3lestwa Polskiego w okresie po 1869 r., nale\u017cy wspomnie\u0107 jeszcze o guberni che\u0142mskiej, kt\u00f3ra mimo, \u017ce zosta\u0142a utworzona w lipcu 1912 r. z cz\u0119\u015bci ziem guberni siedleckiej (kt\u00f3ra zosta\u0142a zlikwidowana) i lubelskiej, to zosta\u0142a wyj\u0119ta spod w\u0142adzy genera\u0142a \u2013 gubernatora warszawskiego (namiestnika carskiego). Podporz\u0105dkowana zosta\u0142a ona bezpo\u015brednio ministerstwu spraw wewn\u0119trznych Rosji i ostatecznie dekretem z 4 kwietnia 1915 r. Miko\u0142aj II wy\u0142\u0105czy\u0142 j\u0105 z ziem Kr\u00f3lestwa Polskiego, formalnie w\u0142\u0105czaj\u0105c do genera\u0142 \u2013 gubernatorstwa kijowskiego. Faktycznie jednak ze wzgl\u0119du na okupacje guberni przez pa\u0144stwa centralne (Niemcy) decyzja ta zosta\u0142a anulowana i cz\u0119\u015b\u0107 ziem guberni che\u0142mskiej zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do terytorium podleg\u0142ego dow\u00f3dztwu Ober \u2013 Ost (naczelne dow\u00f3dztwo niemieckiego frontu wschodniego), a pozosta\u0142a do Genera\u0142gubernatorstwa Lubelskiego. <\/p>\n\n\n\n

    \n
    <\/div>\n\n\n\n
    \n
    \"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

    Il. 11. Herb miasta Che\u0142m
    (jako miasta gubernialnego)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

    <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    Gubernia che\u0142mska:<\/a><\/em><\/strong> w polu zielonym bia\u0142y nied\u017awied\u017a id\u0105cy mi\u0119dzy trzema drzewami.

    \u0179r\u00f3d\u0142o ilustracji: Wikipedia
    Opracowanie: Janusz Giersz <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        W zaprezentowanym opisie herb\u00f3w guberni Kr\u00f3lestwa Polskiego ograniczono si\u0119 tylko do wzor\u00f3w z 1869 r., poniewa\u017c tylko one by\u0142y wykorzystane w obrazach napiecz\u0119tnych t\u0142ok\u00f3w urz\u0119dowych w tamtym okresie. Kompendium wiedzy… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-684","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/684","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=684"}],"version-history":[{"count":77,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/684\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24964,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/684\/revisions\/24964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}