{"id":9297,"date":"2020-10-28T20:38:08","date_gmt":"2020-10-28T19:38:08","guid":{"rendered":"https:\/\/sigillarium.pl\/?page_id=9297"},"modified":"2020-11-03T22:00:45","modified_gmt":"2020-11-03T21:00:45","slug":"sekretna-pieczec-z-herbem","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/sekretna-pieczec-z-herbem\/","title":{"rendered":"Sekretna piecz\u0119\u0107 z herbem"},"content":{"rendered":"\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Ma\u0142gorzata Gizi\u0144ska<\/strong><br>Tekst zamieszczony w Elbl\u0105skiej Gazecie Internetowej portEl.pl  (24.01.2016)<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <b>Elbl\u0105ska Gazeta Internetowa portEL.pl wsp\u00f3lnie z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elbl\u0105gu prowadzi cykl pn. &#8222;Historia jednego przedmiotu&#8221;, w kt\u00f3rym prezentowane s\u0105 eksponaty muzealne oraz ich historia. Przedmioty codziennego u\u017cytku odnalezione przez badaczy na ziemi (a w\u0142a\u015bciwie w ziemi) elbl\u0105skiej przybli\u017c\u0105 czytelnikom jej dawnych mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u015b o t\u0142oku piecz\u0119ci.<\/b><br><br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Piecz\u0119cie odciskane na dawnych dokumentach, podobnie jak dzisiejsze piecz\u0105tki urz\u0119dowe, pe\u0142ni\u0142y funkcj\u0119 znaku w\u0142asno\u015bciowego i rozpoznawczego. Stanowi\u0142y \u015brodek uwierzytelniania dokument\u00f3w, stwierdzaj\u0105c nienaruszalno\u015b\u0107 korespondencji oraz nadaj\u0105c moc prawn\u0105 jej tre\u015bci. Dzieli\u0142y si\u0119 na wielkie, zarezerwowane dla najwa\u017cniejszych dokument\u00f3w wystawianych przez w\u0142adz\u0119 oraz ma\u0142e, u\u017cywane do uwierzytelniania zwyk\u0142ych akt\u00f3w prawnych lub zamykania korespondencji. Piecz\u0119cie sekretne u\u017cywano zazwyczaj do piecz\u0119towania dokument\u00f3w mniejszej wagi. Do odciskania piecz\u0119ci najcz\u0119\u015bciej u\u017cywano wosku pszczelego, cz\u0119sto barwionego, ale tak\u017ce metalu, w tym nawet z\u0142ota. Odciski przywieszano do dokument\u00f3w na barwnych sznurach, konopnych albo jedwabnych lub paskach pergaminowych.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nowe Miasto Elbl\u0105g za\u0142o\u017cone zosta\u0142o przez wielkiego mistrza krzy\u017cackiego Dytrycha von Altenburg, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 t\u0119 funkcj\u0119 w latach 1335-1341. Piecz\u0119towa\u0142 si\u0119 on czerwon\u0105 r\u00f3\u017c\u0105 na bia\u0142ym tle, st\u0105d w jednym z p\u00f3l tarczy herbowej znalaz\u0142y si\u0119 trzy r\u00f3\u017ce. Du\u017cy krzy\u017c &#8211; pierwotnie czarny na bia\u0142ym polu &#8211; nawi\u0105zywa\u0142 natomiast do element\u00f3w heraldycznych zakonu krzy\u017cackiego. Ze wzgl\u0119du jednak na to, \u017ce dwa pola nie mog\u0142y mie\u0107 tych samych barw, zmieniono wkr\u00f3tce kolory na bia\u0142y krzy\u017c na czerwonym polu. Podobny motyw znale\u017a\u0107 mo\u017cna na wszystkich znanych piecz\u0119ciach Nowego Miasta Elbl\u0105ga, pocz\u0105wszy od 1347 roku.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:46%\">\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-2-tlok.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"779\" height=\"783\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-2-tlok.jpg\" alt=\"\" data-id=\"9298\" class=\"wp-image-9298\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-2-tlok.jpg 779w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-2-tlok-298x300.jpg 298w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-2-tlok-150x150.jpg 150w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-2-tlok-768x772.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 779px) 100vw, 779px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 1. T\u0142ok piecz\u0119ci sekretnej miasta Elbl\u0105ga <br>(fot. Muzeum Archeologiczno &#8211; Historyczne <br>w Elbl\u0105gu)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Nowy o\u015brodek miejski lokowano na prawie lubeckim, ze znacznymi ograniczeniami w por\u00f3wnaniu ze Starym Miastem Elbl\u0105giem. Wiadomo, \u017ce posiada\u0142 on w\u0142asne piecz\u0119cie, lecz przedstawionego tutaj stempla brakowa\u0142o w dawnym archiwum miejskim. Zagin\u0105\u0142 on prawdopodobnie przy po\u017carze ratusza w 1777 roku, o jego istnieniu \u015bwiadczy\u0142y natomiast papierowo &#8211; woskowe odciski przy XVI-wiecznych dokumentach (testamentach i umowach Starego Miasta z Nowym Miastem). Mo\u017cna domniemywa\u0107, \u017ce t\u0142ok znalaz\u0142 si\u0119 w posiadaniu elbl\u0105skiego rajcy i znanego kolekcjonera Jakuba Conventa (1779 &#8211; 1813). W stworzonej przez siebie kronice miasta, b\u0119d\u0105cej kompilacj\u0105 prac wcze\u015bniejszych kronikarzy, przy wpisie pod rokiem 1524 umie\u015bci\u0142 on notatk\u0119: \u201edok\u0142adny wizerunek na podstawie orygina\u0142u\u201d.<br>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <br><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:55%\">\n<figure class=\"wp-block-gallery columns-1 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><a href=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-odcisk.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"903\" height=\"878\" src=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-odcisk.jpg\" alt=\"\" data-id=\"9299\" class=\"wp-image-9299\" srcset=\"https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-odcisk.jpg 903w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-odcisk-300x292.jpg 300w, https:\/\/sigillarium.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Elblag-Sekretna-pieczec-odcisk-768x747.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 903px) 100vw, 903px\" \/><\/a><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Il. 2. Odcisk piecz\u0119ci sekretnej miasta Elbl\u0105ga <br>(fot. Muzeum Archeologiczno &#8211; Historyczne w Elbl\u0105gu)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\"><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><p style=\"text-align: justify\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Zaginiony stempel ponownie pojawi\u0142 si\u0119 dopiero w 1931 roku, odnaleziony w wielkim skarbie z\u0142otych i srebrnych monet w piwnicy zabudowa\u0144 gospodarczych na dziedzi\u0144cu klasztoru Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny. Przypuszcza si\u0119, \u017ce skarb ten m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 ukryty w\u0142a\u015bnie przez Conventa w 1812 roku, w czasie przemarszu wojsk napoleo\u0144skich. Odnaleziony t\u0142ok piecz\u0119ci sekretnej trafi\u0142 wtedy do Archiwum Miasta Elbl\u0105ga, a jesieni\u0105 1944 roku podobno mia\u0142 by\u0107 wywieziony do \u015brodkowych Niemiec. Niestety, nie s\u0105 znane jego powojenne losy, wiadomo tylko, \u017ce do elbl\u0105skich zbior\u00f3w muzealnych trafi\u0142 dopiero w 1963 r. jako dar osoby prywatnej. O podarowaniu t\u0142oku oraz wykonaniu przez znanego rze\u017abiarza elbl\u0105skiego Juliana Le\u0144ca jego odcisku, przeczyta\u0107 mo\u017cna by\u0142o w Dzienniku Ba\u0142tyckim z 14 pa\u017adziernika 1964 r.<\/p>\n\n\n\n<p><br>Zobacz stron\u0119 <a href=\"http:\/\/www.muzeum.elblag.pl\/\">Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elbl\u0105gu<\/a> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ma\u0142gorzata Gizi\u0144skaTekst zamieszczony w Elbl\u0105skiej Gazecie Internetowej portEl.pl (24.01.2016) &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Elbl\u0105ska Gazeta Internetowa portEL.pl wsp\u00f3lnie z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elbl\u0105gu prowadzi cykl pn. &#8222;Historia jednego przedmiotu&#8221;, w kt\u00f3rym prezentowane s\u0105&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-9297","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9297"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9297\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9545,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9297\/revisions\/9545"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}