{"id":9682,"date":"2020-11-15T15:42:24","date_gmt":"2020-11-15T14:42:24","guid":{"rendered":"https:\/\/sigillarium.pl\/?page_id=9682"},"modified":"2020-11-30T21:05:19","modified_gmt":"2020-11-30T20:05:19","slug":"pan-tadeusz-z-objezierza","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/pan-tadeusz-z-objezierza\/","title":{"rendered":"Historia Objezierza na kartach „Pana Tadeusza”"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

    W prezentowanym na portalu cyklu \u201e\u015aladami piecz\u0119ci\u201d bohaterami kr\u00f3tkich not biograficznych by\u0142y dotychczas r\u00f3\u017cne ciekawe osoby, kt\u00f3re u\u017cywa\u0142y przedstawionych w tych notach piecz\u0119ci, a do tego zapisa\u0142y si\u0119 w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu w naszej historii. Warto jednak przywo\u0142any cykl nieco rozbudowa\u0107 i wyj\u015b\u0107 szerzej poza t\u0142oki osobiste. Dlatego tym razem zostanie zaprezentowany t\u0142ok piecz\u0119tny zwi\u0105zany z maj\u0105tkiem ziemskim. Dzieje i historia tego maj\u0105tku mog\u0105 by\u0107 interesuj\u0105ce co najmniej z trzech powod\u00f3w. Po pierwsze ze wzgl\u0119du na znajduj\u0105cy si\u0119 na jego terenie zabytkowy pa\u0142ac, po drugie go\u015bci, kt\u00f3rzy go niegdy\u015b odwiedzali, a po trzecie – przywo\u0142anie maj\u0105tku i jego w\u0142a\u015bcicieli w polskiej epopei narodowej \u201ePan Tadeusz\u201d. T\u0142ok piecz\u0119tny, kt\u00f3rego \u015bladem b\u0119dziemy pod\u0105\u017cali, to piecz\u0119\u0107 kasy maj\u0105tku Objezierze (il. 1).<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 1. Piecz\u0119\u0107 kasy maj\u0105tku Objezierze (fot. J. Giersz)<\/p>\n\n\n\n

    Objezierze to wie\u015b po\u0142o\u017cona obecnie w powiecie obornickim, na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Obornik. Pierwsze wzmianki o niej pochodz\u0105 ju\u017c z XII wieku. Z pocz\u0105tku stanowi\u0142a ona uposa\u017cenie komandorii joannit\u00f3w w Poznaniu. Na przestrzeni wiek\u00f3w stosunkowo cz\u0119sto zmienia\u0142a w\u0142a\u015bcicieli. W XIV wieku by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 rycerskiego rodu Na\u0142\u0119cz\u00f3w, p\u00f3\u017aniej Objezierskich herbu Na\u0142\u0119cz, kt\u00f3rzy utrzymali cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku w swoim posiadaniu a\u017c do pocz\u0105tku XVIII w. W przypadku pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci w\u0142a\u015bcicielami maj\u0105tku w XVII w. byli Przespolewscy, Siedleccy, Zawadzcy oraz na prze\u0142omie XVII\/XVIII w. Tomiccy. W po\u0142owie lat 20. XVIII w. ca\u0142a posiad\u0142o\u015b\u0107 przesz\u0142a w r\u0119ce W\u0119gorzewskich herbu Leszczyc. W 1772 r. w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku zosta\u0142 Wojciech W\u0119gorzewski, genera\u0142 adiutant JKM. Dzi\u0119ki jego staraniom w latach 1786 \u2013 1788 wybudowana zosta\u0142a okaza\u0142a, klasycystyczna rezydencja, bogato dekorowana wewn\u0105trz. Znajdowa\u0142y si\u0119 w niej m.in. liczne dzie\u0142a sztuki, obszerny ksi\u0119gozbi\u00f3r oraz wiele zbytk\u00f3w archeologicznych pochodz\u0105cych z okolic. R\u00f3wnocze\u015bnie z budow\u0105 pa\u0142acu powsta\u0142 park krajobrazowy z romantycznymi altankami i drewnianymi pawilonami. Osob\u0105 faktycznie zarz\u0105dzaj\u0105c\u0105 maj\u0105tkiem by\u0142a \u017cona genera\u0142a \u2013 Aniela W\u0119gorzewska z Kwileckich, kt\u00f3ra kierowa\u0142a zar\u00f3wno \u017cyciem gospodarczym, jak i kulturalnym. W 1804 r. na jej zaproszenie goszczono w Objezierzu m. in. Juliana Ursyna Niemcewicza. Po bezpotomnej \u015bmierci ostatniego przedstawiciela rodu W\u0119gorzewskich rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres d\u0142ugich spor\u00f3w o maj\u0105tek objezierski. Ostatecznie jego w\u0142a\u015bcicielem zosta\u0142 Klemens Kwilecki, brat Anieli W\u0119gorzewskiej.

    W 1828 r. po \u015blubie c\u00f3rki Klemensa – Heleny Kwileckiej (il. 2) z Wincentym Turno herbu Trzy Kotwice <\/strong>(patrz piecz\u0119\u0107), Objezierze jako dobra posagowe przechodz\u0105 we w\u0142adanie Turn\u00f3w, acz nie bez problem\u00f3w. Kolejnym dziedzicem maj\u0105tku by\u0142 Hipolit, a nast\u0119pnie jego syn Stanis\u0142aw. Turnowie kontynuowali artystyczne i naukowe zainteresowania poprzednik\u00f3w i zgromadzili w pa\u0142acu cenn\u0105 kolekcj\u0119 dzie\u0142 sztuki, obszerny ksi\u0119gozbi\u00f3r oraz du\u017cy zbioru r\u0119kopis\u00f3w. Pa\u0142ac zosta\u0142 przebudowany przez Turn\u00f3w w latach 1840 – 1841 oraz 1905 \u2013 1906 (m. in. przed\u0142u\u017cono budynek o dwa boczne jednoosiowe aneksy). Na ilustracji 3 znajduje si\u0119 karta pocztowa z widokiem pa\u0142acu jeszcze sprzed 1905 r. \u2013 brak bocznych aneks\u00f3w (por. il. 5).
<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n

Il. 2. Helena z Kwileckich Turno
(\u017ar\u00f3d\u0142o https:\/\/zbc.uz.zgora.pl\/dlibra\/publication\/6263\/edition\/6171<\/a>)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Il. 3. Karta pocztowa z widokiem pa\u0142acu w Objezierzu
(\u017ar\u00f3d\u0142o https:\/\/polona.pl\/search\/?query=objezierze&filters=public:1<\/a>)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    Kontynuuj\u0105c dobre tradycje, Objezierze w XIX w. sta\u0142o si\u0119 atrakcyjnym miejscem nie tylko do wypoczynku, ale i tw\u00f3rczej pracy, wymiany my\u015bli i pogl\u0105d\u00f3w, a tak\u017ce dyskusji politycznych. Potwierdzeniem tego byli go\u015bcie, kt\u00f3rzy ch\u0119tnie przebywali w maj\u0105tku. Opr\u00f3cz wcze\u015bniej ju\u017c wspominanego Juliana Ursyna Niemcewicza, w pa\u0142acu go\u015bcili m. in: Adam Mickiewicz, J\u00f3zef Ignacy Kraszewski, Narcyza \u017bmichowska, Wincenty Pol, Bibianna Moraczewska i Marceli Motta.

    Szczeg\u00f3lnie wa\u017cny dla Objezierza, a i dla polskiej literatury, by\u0142 pobyt naszego wieszcza A. Mickiewicza, kt\u00f3ry dwukrotnie tu go\u015bci\u0142. Pierwszy raz odwiedzi\u0142 maj\u0105tek mi\u0119dzy 15 a 23 grudnia 1831 r., a drugi raz 1 stycznia 1832 r. W trakcie jego pobytu zapewne wspominano i rozmawiano o rodzinnym konflikcie Kwileckich z Turno, dotycz\u0105cym podzia\u0142u majtku po \u015bmierci Klemensa Kwileckiego, zmar\u0142ego w 1826 r. Czw\u00f3rka jego dzieci, tj. trzech syn\u00f3w i c\u00f3rka Helena (\u017cona Wincentego Turno) bardzo d\u0142ugo nie mogli do\u015b\u0107 do porozumienia w sprawie Objezierza. Konflikt zako\u0144czy\u0142 si\u0119 ugod\u0105 zawart\u0105 dopiero w 1830 r. Echa tych wa\u015bni mo\u017cemy znale\u017a\u0107 na stronach naszej narodowej epopei \u201ePan Tadeusz\u201d (ksi\u0119ga XI),<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>\n\n\n\n
\n

 \u201eWszak\u017ce by\u0142y przyk\u0142ady; pami\u0119tam procesy,<\/em>
W kt\u00f3rych si\u0119 dzia\u0142y gorsze ni\u017c u nas ekscesy,<\/em>
A intercyza ca\u0142y zako\u0144czy\u0142a k\u0142opot:<\/em>
Tak z Borzdobohatymi pogodzi\u0142 si\u0119 \u0141opot,<\/em>
Krepsztulowie z Kup\u015bciami, Putrament z Pikturn\u0105,<\/em>
Z Ody\u0144cami Mackiewicz, z Kwileckimi Turno\u201d.<\/em>


Przywo\u0142anie Objezierza znajdujemy jeszcze w ksi\u0119dze VII,

\u201e\u2026 wi\u0119c z panem J\u00f3zefem
     Grabowskim, kt\u00f3ry teraz jest rejmentu szefem,
     A pod\u00f3wczas \u017cy\u0142 na wsi blisko Objezierza,
     Polowali\u015bmy na ma\u0142ego zwierza\u201d.<\/em><\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    Dodatkowo sam sp\u00f3r Horeszk\u00f3w z Soplicami o zamek w \u201ePanu Tadeuszu\u201d by\u0142 podobno inspirowany wa\u015bniami w\u0142a\u015bnie pomi\u0119dzy Kwileckimi a Turno.<\/p>\n\n\n\n

    Wymieniaj\u0105c wybitne osoby zwi\u0105zane z kultur\u0105 polsk\u0105, kt\u00f3rych aktywno\u015b\u0107 w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu przeplata\u0142a si\u0119 z pobytem w Objezierzu, nie mo\u017ce zabrakn\u0105\u0107 jeszcze jednaj znacz\u0105cej postaci. Chodzi o wybitnego uczonego, humanist\u0119 o rozleg\u0142ej wiedzy i zainteresowaniach, dramaturga i dzia\u0142acza spo\u0142ecznego \u2013 Antoniego  Ma\u0142eckiego. Urodzi\u0142 si\u0119 on w Objezierzu 16 lipca 1821 r. Maj\u0105c zaledwie 23 lata obroni\u0142 doktorat z filologii. Opr\u00f3cz historii literatury zajmowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce j\u0119zykoznawstwem, filologi\u0105 klasyczn\u0105, slawistyk\u0105, a tak\u017ce heraldyk\u0105. By\u0142 tak\u017ce historykiem-mediewist\u0105. W swojej karierze naukowej pe\u0142ni\u0142 kilka wa\u017cnych funkcji, by\u0142 m.in. rektorem Uniwersytetu Lwowskiego i pos\u0142em na Sejm Krajowy Galicji. Dodatkowo pracowa\u0142 jako profesor na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim oraz Uniwersytecie w Innsbrucku.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 4. Antoni Ma\u0142ecki
(\u0179r\u00f3d\u0142o: Tygodnik Ilustrowany nr 220 z 12 grudnia 1863 r.)<\/p>\n\n\n\n

    Jego osi\u0105gni\u0119cia naukowe i literackie zosta\u0142y docenione jeszcze za \u017cycia. Otrzymywa\u0142 liczne nagrody, a w 1863 r. ukaza\u0142 si\u0119 w Tygodniku Ilustrowanym wielostronicowy artyku\u0142 w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach, autorstwa Fr. Henryka Lewenstana pt. \u201eAntoni Ma\u0142ecki – szkic biograficzno-literacki\u201d. W artykule tym, kt\u00f3ry by\u0142 przegl\u0105dem jego dotychczasowego dorobku naukowo-literackiego, zosta\u0142 oceniony bardzo wysoko. Szczeg\u00f3lnie podkre\u015blono jego olbrzymi wk\u0142ad w badania nad j\u0119zykiem polskim.  Zmar\u0142 w 1913 r. i zosta\u0142 pochowany na Cmentarzu \u0141yczakowskim we Lwowie.

    W czasie II wojny \u015bwiatowej pa\u0142ac w Objezierzu wraz z maj\u0105tkiem zosta\u0142 zagrabiony przez Niemc\u00f3w i oddany do dyspozycji Artura Greisera gauleitera Warthelandu (Kraju Warty). Po wojnie w 1946 r. Ministerstwo Rolnictwa otworzy\u0142o w pa\u0142acu O\u015brodek Szkoleniowy PGR i od tego czasu do chwili obecnej obiekt ten pe\u0142ni funkcje szkoleniowo-dydaktyczne. Aktualnie mie\u015bci si\u0119 tam Zesp\u00f3\u0142 Szk\u00f3\u0142 im. Adama Mickiewicza, kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z gimnazjum, technikum i zasadniczej szko\u0142y zawodowej z oddzia\u0142ami integracyjnymi. Obecny widok pa\u0142acu przedstawia il. 5.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Il. 5. Obecny widok pa\u0142acu w Objezierzu.
(\u017ar\u00f3d\u0142o: https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Objezierze<\/a>)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    Na zako\u0144czenie, przechodz\u0105c ju\u017c do samej piecz\u0119ci, warto jeszcze wspomnie\u0107 o jej wytw\u00f3rcy. Piecz\u0119\u0107 powsta\u0142a w warsztacie Fryderyka Wilhelma Belowa znakomitego pozna\u0144skiego grawera. Wyroby jego charakteryzowa\u0142y si\u0119 wysok\u0105 jako\u015bci\u0105 wykonania. Znany jest on przede wszystkim z realizacji zam\u00f3wie\u0144 piecz\u0119ci dla parafii i w\u0142adz ko\u015bcielnych.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"
Il. 6. Sygnatura umieszczona na rancie bocznym piecz\u0119ci (fot. J. Giersz)<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    Piecz\u0119cie jego autorstwa s\u0105 poszukiwane na rynku kolekcjonerskim, poniewa\u017c do dnia dzisiejszego nie zachowa\u0142o si\u0119 ich wiele. W 2015 r. Muzeum Archidiecezjalne w Poznaniu zorganizowa\u0142o wystaw\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 temu grawerowi pt. Fryderyk Wilhelm Below (1822-1895) – Piecz\u0119tarz i Artysta. Wi\u0119cej o jego \u017cyciu i pracach mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 w artykule: Wytw\u00f3rcy piecz\u0119ci – F. W. Below.<\/a>

\nOpracowanie: Janusz Giersz<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142a:<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/regionwielkopolska.pl\/katalog-obiektow\/palac-w-objezierzu\/<\/a>
http:\/\/www.zs.objezierze.pl\/historia.htm<\/a>
http:\/\/www.zs.objezierze.pl\/patron.htm<\/a>
https:\/\/kulturaupodstaw.pl\/pan-tadeusz-w-objezierzu\/<\/a>
Tygodnik Ilustrowany nr 220 z 12 grudnia 1863 r.
Tygodnik Ilustrowany nr 221 z 19 grudnia 1863 r. http:\/\/www.bilp.uw.edu.pl\/ti\/1863\/foto\/n473.htm<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W prezentowanym na portalu cyklu \u201e\u015aladami piecz\u0119ci\u201d bohaterami kr\u00f3tkich not biograficznych by\u0142y dotychczas r\u00f3\u017cne ciekawe osoby, kt\u00f3re u\u017cywa\u0142y przedstawionych w tych notach piecz\u0119ci, a do tego zapisa\u0142y si\u0119 w mniejszym… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-9682","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9682"}],"version-history":[{"count":44,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9818,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9682\/revisions\/9818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}