{"id":22601,"date":"2022-11-11T12:30:00","date_gmt":"2022-11-11T11:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/sigillarium.pl\/?p=22601"},"modified":"2023-01-13T18:16:37","modified_gmt":"2023-01-13T17:16:37","slug":"sfragistyka-w-warsztacie-badawczym-historyka-dziejow-najnowszych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/2022\/11\/11\/sfragistyka-w-warsztacie-badawczym-historyka-dziejow-najnowszych\/","title":{"rendered":"Sfragistyka w warsztacie badawczym historyka dziej\u00f3w najnowszych"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

<\/p>

    Na Wydziale Historii UAM w Poznaniu 10 listopada 2022 odby\u0142a si\u0119 prezentacja ksi\u0105\u017cki pt. Sfragistyka w warsztacie badawczym historyka dziej\u00f3w najnowszych<\/strong>, wydanej w ramach cyklu \u201eStudia i Materia\u0142y Pozna\u0144skiego IPN\u201d, Tom LIII.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>

    Ksi\u0105\u017cka mo\u017ce by\u0107 interesuj\u0105ca nie tylko dla zawodowych sfragistyk\u00f3w i archiwist\u00f3w, ale tak\u017ce dla kolekcjoner\u00f3w piecz\u0119ci, szczeg\u00f3lnie z okresu II wojny \u015bwiatowej i PRL. Praca zawiera wiele ciekawych opis\u00f3w zbior\u00f3w piecz\u0119ci (odcisk\u00f3w i t\u0142ok\u00f3w), a do tego autorzy cz\u0119sto pod\u0105\u017caj\u0105 ich \u015bladami, odkrywaj\u0105c i prezentuj\u0105c nieznane lub ma\u0142o znane obszary z naszej najnowszej, z\u0142o\u017conej historii. Czytelnicy znajd\u0105 w tym opracowaniu wiele nies\u0142ychanie interesuj\u0105cych materia\u0142\u00f3w. Mi\u0119dzy innymi prezentacj\u0119 piecz\u0119ci u\u017cywanych w obozach koncentracyjnych Auschwitz i Stutthof, charakterystyk\u0119 piecz\u0119ci wykorzystywanych do udanych mistyfikacji w okresie wczesnego podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego, piecz\u0119cie z koncert\u00f3w rockowych w Jarocinie, a ko\u0144cz\u0105c na Mennicy Pa\u0144stwowej – wytw\u00f3rcy piecz\u0119ci urz\u0119dowych. Warto te\u017c podkre\u015bli\u0107 bardzo atrakcyjn\u0105 szat\u0119 graficzn\u0105 z licznymi i ciekawymi zdj\u0119ciami t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych oraz ich odcisk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

    Publikacja dotyczy rozwa\u017ca\u0144 i bada\u0144 sfragistycznych okresu dziej\u00f3w naszej historii, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 agresj\u0105 Niemiec hitlerowskich i stalinowskiej Rosji na pa\u0144stwo polskie, a zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wraz z ostateczn\u0105 likwidacj\u0105 komunistycznego pa\u0144stwa w Polsce. Zagadnienia dotycz\u0105ce sfragistyki tego okresu stanowi\u0142y dotychczas \u201ebia\u0142\u0105 plam\u0119\u201d, poniewa\u017c w podejmowanych badaniach koncentrowano si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na piecz\u0119ciach miejskich z ostatnich dwu stuleci, kt\u00f3re wykorzystywano g\u0142\u00f3wnie jako przekazy do bada\u0144 nad herbami miast, a tak\u017ce piecz\u0119ciach wiejskich, r\u00f3wnie\u017c wykorzystywanych przede wszystkim z perspektywy heraldyki samorz\u0105dowej. Inne typy piecz\u0119ci z rzadka by\u0142y obiektem zainteresowa\u0144 badawczych historyk\u00f3w. Wa\u017cny prze\u0142om w postrzeganiu piecz\u0119cie z XIX i XX w. przynios\u0142y dopiero ostatnie lata, w kt\u00f3rych znacznie zintensyfikowano rodzime badania sfragistyczne. Dlatego pojawienie si\u0119 tej publikacji otwiera wrota dla kolejnych szczeg\u00f3\u0142owych analiz i nowych odkry\u0107. W zasadzie ka\u017cdy historyk i kolekcjoner piecz\u0119ci (dokument\u00f3w) z PRL powinien by\u0107 wyposa\u017cony w podstawow\u0105 wiedz\u0119 o systemie sfragistycznym z tego okresu, poniewa\u017c dzi\u0119ki temu mo\u017cliwe jest \u2013w okre\u015blonych oczywi\u015bcie granicach \u2013 stwierdzenie, czy dany (badany) dokument zosta\u0142 wystawionym zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cym systemem kancelaryjnym, czy te\u017c jest to dokument maj\u0105cy znamiona nadu\u017cycia lub nawet fa\u0142szerstwa.<\/p>\n\n\n\n

    Ksi\u0105\u017ck\u0119 otwieraj\u0105 trzy teksty o charakterze wprowadzaj\u0105cym (Edwarda Skibi\u0144skiego, Rafa\u0142a Ko\u015bcia\u0144skiego i Paw\u0142a Str\u00f3\u017cyka). Publikowane studia, komunikaty i materia\u0142y obejmuj\u0105 problematyk\u0119 typariuszy, stempli, odcisk\u00f3w piecz\u0119tnych, zawieraj\u0105 ich opisy, a tak\u017ce uwzgl\u0119dniaj\u0105 ich zastosowanie, szczeg\u00f3lnie podczas II wojny \u015bwiatowej oraz w okresie komunistycznym w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

    Dla czytelnika pasjonuj\u0105cego si\u0119 sfragistyk\u0105 szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowym mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 tekst Paw\u0142a Str\u00f3\u017cyka. Mi\u0119dzy innymi wskazuje on, \u017ce w stosunku do definicji pocz\u0105tku okresu stalinowskiego na ziemiach polskich nale\u017cy przesun\u0105\u0107 zegar badawczy z daty \u201e1944\u201d na \u201e1939\u201d, kiedy to nast\u0105pi\u0142a agresja Rosji sowieckiej na nasz kraj i wprowadzenie na cz\u0119\u015bci ziem systemu administracyjnego okupanta. Porusza tak\u017ce zagadnienie konieczno\u015bci uporz\u0105dkowania niekt\u00f3rych (wa\u017cnych) poj\u0119\u0107 stosowanych w terminologii sfragistycznej oraz wskazuje na potrzeb\u0119 podejmowania bada\u0144 sfragistycznych w kolejnych obszarach, w tym m.in. dotycz\u0105cych polskiego pa\u0144stwa podziemnego.<\/p>\n\n\n\n

    Ze wzgl\u0119du na zr\u00f3\u017cnicowan\u0105 problematyk\u0119 poszczeg\u00f3lne referaty zawarte w ksi\u0105\u017cce zosta\u0142y zaprezentowane w uk\u0142adzie alfabetycznym, wed\u0142ug nazwisk autor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Szymon Bauman<\/b> przedstawi\u0142 informacj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 stosowania piecz\u0119ci przez rabin\u00f3w i \u017bydowskie Organizacje Wyznaniowe w 1947 r.<\/p>\n\n\n\n

Anna Chmielewska-Metka<\/b> oraz \u0141ukasz Przyby\u0142ka<\/b> opisali piecz\u0119cie stosowane w latach 1946-1989 przez Ochotnicz\u0105 Rezerw\u0119 Milicji Obywatelskiej w Turku.<\/p>\n\n\n\n

Paulina Chrz\u0105szcz<\/b> w swoim referacie zaprezentowa\u0142a 47 typariuszy u\u017cywanych przez Centralny Zarz\u0105d Budowlany SS i Policji w Auschwitz.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 1 i 2. Piecz\u0119\u0107 Specjalnego Zarz\u0105du Budowlanego dla Za\u0142o\u017cenia Obozu Je\u0144c\u00f3w Wojennych (PMA-B)<\/p>\n\n\n\n

Tomasz Cie\u015blak<\/strong> przygotowa\u0142 opis 59 piecz\u0119ci u\u017cywanych podczas festiwali muzycznych w Jarocinie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 3. Festiwal Muzyk\u00f3w Rockowych 1989 (MRJ-SPR)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Janusz Giersz <\/b> podj\u0105\u0142 si\u0119 om\u00f3wienia historii i tradycji wytwarzania piecz\u0119ci przez Mennic\u0119 Pa\u0144stwow\u0105. W referacie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na r\u00f3\u017cne typy piecz\u0119ci urz\u0119dowych wykorzystywanych przez w\u0142adze w okresie Polski ludowej, z uwzgl\u0119dnieniem \u00f3wczesnych regulacji prawnych wynikaj\u0105cych z przepis\u00f3w wprowadzonych na mocy ustaw. Autor jednocze\u015bnie zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na zjawisko wykonywania w Mennicy piecz\u0119ci z wykorzystaniem matryc przedwojennych, co \u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 z usuwaniem przez pracownik\u00f3w Mennicy korony zwie\u0144czaj\u0105cej g\u0142ow\u0119 or\u0142a. Precedens taki, w przypadku piecz\u0119ci o \u015brednicy 46 mm, trwa\u0142 a\u017c do 1989 r.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 4. Pe\u0142nomocnik Rz\u0105du Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej D\/S Gospodarki Wodnej na Wodach Granicznych (zbiory prywatne autora) <\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 5. Urz\u0105d Gospodarki Morskiej (zbiory prywatne autora)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Rafa\u0142 Ko\u015bcia\u0144ski<\/b> zaprezentowa\u0142 praktyczne wykorzystanie piecz\u0119ci przez jedn\u0105 osob\u0119 (Stanis\u0142awa Staszewskiego), kt\u00f3re wprowadzi\u0142o w b\u0142\u0105d w\u0142adze bezpiecze\u0144stwa i stworzy\u0142o w\u015br\u00f3d funkcjonariuszy przekonanie o istnieniu kilkudziesi\u0119cioosobowej organizacji konspiracyjnej, maj\u0105cej dzia\u0142a\u0107 w latach 1946-1947 na terenie powiatu ko\u015bcia\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 6. Polska Podziemna Armia Narodowa (AIPN Po)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Leszek Ko\u017ami\u0144ski <\/b> zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na aspekt badania autentyczno\u015bci piecz\u0119ci oraz odbitek piecz\u0119ci, nieodzowny w ramach bada\u0144 kryminalistycznych. Usystematyzowa\u0142 tak\u017ce metody fa\u0142szowania piecz\u0119ci.<\/p>\n\n\n\n

Aleksandra Kuligowska<\/b> podj\u0119\u0142a si\u0119 pr\u00f3by klasyfikacji piecz\u0119ci Milicji Obywatelskiej oraz Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w Poznaniu na podstawie odcisk\u00f3w zawartych w ksi\u0119gach ewidencji piecz\u0119ci znajduj\u0105cych si\u0119 w zasobach IPN.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 7. Komenda Milicji Obywatelskiej (AIPN Po)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 8. Komenda Milicji Obywatelskiej wojew\u00f3dztwa pozna\u0144skiego
(AIPN Po)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Mariusz Naworski<\/b> opisa\u0142 stemple wykorzystywane przez Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Cenzury w Lesznie w stanie wojennym na terenie wojew\u00f3dztwa leszczy\u0144skiego oraz w rejonowych urz\u0119dach cenzury w Lesznie, Ko\u015bcianie, Gostyniu i Rawiczu.<\/p>\n\n\n\n

Katarzyna Okoniweska<\/b> zaprezentowa\u0142a piecz\u0119cie z okresu okupacji niemieckiej, znajduj\u0105ce si\u0119 w Archiwum Muzeum Stutthof w Sztutowie, w tym piecz\u0119cie Tajnej Organizacji Wojskowej \u201eGryf Pomorski\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 9. Lekarz SS obozu koncentracyjnego w Stutthof
(AMS Sztutowo)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Piotr Orzechowski<\/b> zestawi\u0142 i usystematyzowa\u0142 wed\u0142ug przeznaczenia 40 odcisk\u00f3w piecz\u0119tnych znajduj\u0105cych si\u0119 w sprawozdaniach powiatowych urz\u0119d\u00f3w bezpiecze\u0144stwa publicznego z lat 1945-1954.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 10. Powiatowy Urz\u0105d Bezpiecze\u0144stwa Publicznego w W\u0105growcu
(AIPN Po)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Agata W\u0105sewicz-Madejek<\/b> zaprezentowa\u0142a piecz\u0119cie wykorzystywane przez organizacj\u0119 wytwarzaj\u0105c\u0105 dokumenty legalizacyjne dla cz\u0142onk\u00f3w podziemia niepodleg\u0142o\u015bciowego.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 11. Notariusz w Miko\u0142ajewie n\/ON, Stanis\u0142aw Piotrowski (AIPN Wr)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 12. Starosta Powiatowy Grodzie\u0144ski (AIPN Wr)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 13. Wojsko Polskie, Warszawski Punkt Przesy\u0142owy Nr (AIPN Wr)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Il. 14. Wojsko Polskie, Szef Zaopatrzenia Departamentu S\u0142u\u017cb Zdrowia (AIPN Wr)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Zbigniew Wielgosz<\/b> zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na fakt u\u017cywania piecz\u0119ci w gimnazjum i liceum w Ko\u015bcianie po II wojnie \u015bwiatowej. Na piecz\u0119ci powojennej figurowa\u0142a nazwa patrona szko\u0142y (\u015bw. Stanis\u0142awa Kostki) nadana w okresie II RP.<\/p>\n\n\n\n

Antoni Zieli\u0144ski<\/b> zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce w IPN przechowywane s\u0105 zbiory materia\u0142\u00f3w szeregu r\u00f3\u017cnych, specyficznych instytucji, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o m.in. tworzenie fa\u0142szywych to\u017csamo\u015bci. Ponadto urz\u0119dy te wchodzi\u0142y w posiadanie piecz\u0119ci z czas\u00f3w okupacji, organizacji podziemia zbrojnego, Solidarno\u015bci, partii politycznych, organizacji spo\u0142ecznych, a nawet os\u00f3b prywatnych.<\/p>\n\n\n\n

    Zaprezentowany w ksi\u0105\u017cce zbi\u00f3r informacji zapewne b\u0119dzie stanowi\u0142 zach\u0119t\u0119 do prowadzenia dalszych bada\u0144 i dyskusji w obszarze sfragistyki czas\u00f3w najnowszych. Zdaniem Paw\u0142a Str\u00f3\u017cyka \u201etaki impuls wydaje si\u0119 konieczny i pilny, aby na sta\u0142e wprowadzi\u0107 t\u0119 nauk\u0119 pomocnicza historii do warsztatu historyka XIX i XX w. i u\u015bwiadomi\u0107 badaczom korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z zastosowania zdobyczy nauki o piecz\u0119ciach na etapie krytyki \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 mo\u017cna kupi\u0107 > tutaj <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Na Wydziale Historii UAM w Poznaniu 10 listopada 2022 odby\u0142a si\u0119 prezentacja ksi\u0105\u017cki pt. Sfragistyka w warsztacie badawczym historyka dziej\u00f3w najnowszych, wydanej w ramach cyklu \u201eStudia i Materia\u0142y Pozna\u0144skiego IPN\u201d,… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22646,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-22601","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22601","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22601"}],"version-history":[{"count":60,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22601\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23614,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22601\/revisions\/23614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22601"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22601"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22601"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}