{"id":34898,"date":"2025-04-12T16:20:24","date_gmt":"2025-04-12T14:20:24","guid":{"rendered":"https:\/\/sigillarium.pl\/?p=34898"},"modified":"2025-04-14T12:22:20","modified_gmt":"2025-04-14T10:22:20","slug":"nowe-obiekty-luty-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/2025\/04\/12\/nowe-obiekty-luty-2025\/","title":{"rendered":"Nowe obiekty (luty 2025)"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

     W lutym do Galerii Sigillarium.pl dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci prywatnych kolekcjoner\u00f3w pozyskano informacje o 10 t\u0142okach piecz\u0119tnych i jednym stemplu. W\u015br\u00f3d zebranych obiekt\u00f3w dominuje grupa 5 eksponat\u00f3w bezpo\u015brednio lub po\u015brednio powi\u0105zanych z wojskowo\u015bci\u0105. Prezentuj\u0105c je w uj\u0119ciu chronologicznym, na pierwszym miejscu nale\u017cy wskaza\u0107 t\u0142ok piecz\u0119tny Micha\u0142a Trzeciaka – marsza\u0142ka powiatu lity\u0144skiego. Powiat ten zosta\u0142 utworzony w 1795 r. jako jednostka administracyjna wchodz\u0105ca w sk\u0142ad guberni brac\u0142awskiej, a potem guberni podolskiej. Siedzib\u0105 powiatu by\u0142o miasto Lityn (znajduj\u0105ce si\u0119 niedaleko Winnicy). Dysponent t\u0142oka \u2013 na co wskazuj\u0105 odznaczenia umieszczone poni\u017cej tarczy herbowej (np. medal pami\u0105tkowy \u201eWkroczenia do Pary\u017ca\u201d w 1814 r.) \u2013 uczestniczy\u0142 w walkach w okresie napoleo\u0144skim. \n\n

     Kolejnym eksponatem powi\u0105zanym z wojskowo\u015bci\u0105 poprzez dysponenta, jest t\u0142ok piecz\u0119tny W\u0142adys\u0142awa Ignacego Gniazdowskiego, w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku Radziki Ma\u0142e. W m\u0142odo\u015bci uczestniczy\u0142 on w powstaniu styczniowym w oddziale J\u00f3zefa T\u0142uchowskiego. Wyrokiem s\u0105du zosta\u0142 za to zes\u0142any na Syberi\u0119. Powr\u00f3ci\u0142 do kraju dopiero w 1868 r. na mocy amnestii carskiej. Maj\u0105tek Radziki Ma\u0142e by\u0142 w posiadaniu rodziny Gniazdowskich do 1939 r., kiedy to ostatni w\u0142a\u015bciciele – Tadeusz Gniazdowski wraz z \u017con\u0105 Teres\u0105 z Sierakowskich – zostali zamordowani przez niemiecki Selbstschutz. \n\n

     Trzecim eksponatem jest t\u0142ok piecz\u0119tny I Polskiej Dru\u017cyny Strzeleckiej we Lwowie, utworzonej w 1911 r. i przekszta\u0142conej w sierpniu 1914 r. przez J. Pi\u0142sudskiego \u2013 podobnie jaki inne dru\u017cyny strzeleckie \u2013 w I Kompani\u0119 Kadrow\u0105, a nast\u0119pnie Legiony Polskie. Czwartym t\u0142okiem piecz\u0119tnym powi\u0105zanym wprost z wojskowo\u015bci\u0105 jest t\u0142ok Wojskowego S\u0105du Rejonowego z Bydgoszczy z okresu II RP, wykonany przez prywatnego grawera na bazie p\u00f3\u0142produktu wytworzonego przez Mennic\u0119 Pa\u0144stwow\u0105. Natomiast ostatnim z tej grupy jest stempel Ko\u0142a By\u0142ych \u017bo\u0142nierzy Pu\u0142ku 4. Pancernego \u201eSkorpion\u201d (PSZ), kt\u00f3re swoj\u0105 siedzib\u0119 mia\u0142o w Londynie. Pu\u0142k ws\u0142awi\u0142 si\u0119 m.in. w maju 1944 r. w bitwie o Monte Casino, a p\u00f3\u017aniej o Boloni\u0119. W kampanii w\u0142oskiej poleg\u0142o 46 \u017co\u0142nierzy w tym 12 oficer\u00f3w; rannych zosta\u0142o 174, a zagin\u0119\u0142o 3. \n\n

     W\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych interesuj\u0105cych t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych, zaprezentowanych w tym miesi\u0105cu w Galerii Sigillarium.pl, warto wskaza\u0107 tak\u017ce t\u0142ok cesarsko kr\u00f3lewskiej administracji powiatu siedleckiego z okresu zaboru austriackiego (1795-1807), a tak\u017ce t\u0142ok z Kr\u00f3lestwa Prus z okresu napoleo\u0144skiego (z legend\u0105 w j\u0119zyku francuskim), kt\u00f3rego dysponentem by\u0142a specjalna komisja do spraw egzekwowania praw i nale\u017cno\u015bci kr\u00f3lewskich.\n\n

     Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 jeszcze trzy t\u0142oki. Jeden szlachecki z pocz\u0105tku XX w. \u2013 nale\u017c\u0105cy do w\u0142oskiej rodziny Borgogelli Ottaviani, kt\u00f3rej jeden z protoplast\u00f3w by\u0142 komendantem stra\u017cy watyka\u0144skiej, a maj\u0105tek rodowy znajdowa\u0142 si\u0119 m.in. w miejscowo\u015bci Fano niedaleko Ankony.\nDrugi t\u0142ok, to t\u0142ok cechu stelmach\u00f3w ze St\u0119szewa z II po\u0142owy XIX w., wytwarzaj\u0105cych karety i powozy, zawieraj\u0105cy w polu piecz\u0119ci nadwozie karety z widocznym jednym oknem i koz\u0142em dla wo\u017anicy lub stangreta. Ostatni t\u0142ok, o kt\u00f3rym warto wspomnie\u0107, to t\u0142ok ko\u015bcio\u0142a parafialnego pw. \u015awi\u0119tych Aposto\u0142\u00f3w Piotra i Paw\u0142a z miasta Tasov w Czechach z dat\u0105 1794 r., zawieraj\u0105cy w polu piecz\u0119ci m.in. misternie wykonany wizerunek barokowego ko\u015bcio\u0142a z tej miejscowo\u015bci. \n

\n\nT\u0142oki piecz\u0119tne zaprezentowano poni\u017cej w kolejno\u015bci alfabetycznej wzgl\u0119dem nazwy miejscowo\u015bci (lub pa\u0144stwa) przywo\u0142anej w legendzie lub odtworzonej ze \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych. Dodatkowo zostan\u0105 one umieszczone  w odpowiednich grupach tematycznych sekcji -> Galeria – zbiory prywatne<\/a>.\n<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

T\u0142oki piecz\u0119ci i stempli z ziem historycznie zwi\u0105zanych z pa\u0144stwem polskim<\/big><\/strong> <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n