{"id":36536,"date":"2025-08-28T15:41:58","date_gmt":"2025-08-28T13:41:58","guid":{"rendered":"https:\/\/sigillarium.pl\/?p=36536"},"modified":"2025-08-28T15:44:41","modified_gmt":"2025-08-28T13:44:41","slug":"tlok-pieczetny-ksiecia-adama-kazimierza-czartoryskiego-ze-zbiorow-gabinetu-rekopisow-buw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/2025\/08\/28\/tlok-pieczetny-ksiecia-adama-kazimierza-czartoryskiego-ze-zbiorow-gabinetu-rekopisow-buw\/","title":{"rendered":"Odkrycie w Gabinecie R\u0119kopis\u00f3w BUW"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n

Aliaksei Shalanda<\/strong>
Gabinet R\u0119kopis\u00f3w BUW<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

T\u0142ok piecz\u0119tny ksi\u0119cia Adama Kazimierza Czartoryskiego <\/strong>
ze zbior\u00f3w Gabinetu R\u0119kopis\u00f3w BUW<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

   W zbiorach Gabinetu R\u0119kopis\u00f3w BUW opr\u00f3cz r\u0119kopis\u00f3w mo\u017cna spotka\u0107 rzeczy ca\u0142kiem nieoczekiwane. Do takich niespodzianek zalicza si\u0119 kolekcja t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych dawnych zbor\u00f3w ewangelicko-reformowanych Polski z XVII\u2013XIX w. Jest jednak w\u015br\u00f3d nich kilka takich, kt\u00f3re trafi\u0142y do niej przypadkowo w niewyja\u015bnionych bli\u017cej okoliczno\u015bciach. Nasz\u0105 uwag\u0119 przyci\u0105gn\u0105\u0142 t\u0142ok z herbem \u201ePogo\u0144\u201d, kt\u00f3ry jak to wynika\u0142o z napisu otokowego, nale\u017ca\u0142 do ksi\u0119cia Adama Kazimierza Czartoryskiego (\u2020 1823) [1] (il. 1).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

il. 1: T\u0142ok piecz\u0119tny ksi\u0119cia Adama Kazimierza Czartoryskiego z GRPS BUW.<\/p>\n\n\n\n

Czartoryski Adam Kazimierz<\/strong>
ksi\u0105\u017c\u0119 na Klewaniu i \u017bukowie,
genera\u0142 feldmarsza\u0142ek wojsk
Jego Cesarskiej i Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci.

Piecz\u0119\u0107:<\/strong> t\u0142ok \u2013 okr\u0105g\u0142y, metal, \u017celazo, kolor srebrzysty, \u015blady rdzy, zaciemnienia, stan dobry, wykorzystywany by\u0142 jako narz\u0119dzie do prasy piecz\u0119tnej, o \u015brednicy 70 mm, trzpie\u0144 o \u015brednicy 10 mm, wysoko\u015b\u0107 matrycy \u2013 15 mm, trzpienia \u2013 27 mm.

Opis herbu: <\/strong>w polu czerwonym (szrafowanie wertykalne) tarczy francuskiej srebrny (brak szrafowania) je\u017adziec zbrojny z szabl\u0105 w r\u0119ku, na lewym ramieniu ma owaln\u0105 tarcz\u0119 z krzy\u017cem podw\u00f3jnym, w dolnej prawej cz\u0119\u015bci tarczy trzy wie\u017ce o wierzchach spiczastych (\u201ePogo\u0144\u201d ks. Czartoryskich), nad tarcz\u0105 le\u017cy mitra ksi\u0105\u017c\u0119ca, z obu stron tarcz\u0119 trzymaj\u0105 stoj\u0105cy na postumencie rycerze w zbrojach i he\u0142mach, lewymi r\u0119kami opieraj\u0105 si\u0119 o paw\u0119\u017ce z podw\u00f3jnymi krzy\u017cami, pod tarcz\u0105 na wst\u0119gach wisz\u0105 ordery \u2013 rosyjski \u015bw. Andrzeja Aposto\u0142a Pierwszego Powo\u0142ania, polskie \u2013 Or\u0142a Bia\u0142ego i \u015bw. Stanis\u0142awa, pod nimi z\u0142o\u017cona armatura z b\u0119bna, tr\u0105by, szabli, armaty, chor\u0105gwi i sztandaru, a ca\u0142y ten herb le\u017cy pod baldachimem na p\u0142aszczu ksi\u0105\u017c\u0119cym podbity gronostajami.

Napis w otoku:<\/strong> \u201e+ ADAM NA KLEWANIU Y ZUKOWIE XIAZE CZARTORYSKI GENERAL FELD: MARSZA\u0141EK WOYSK I: CES: KR: MCI:\u201d.

Sygn. BUW:<\/strong> Zbi\u00f3r t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych. Nr 49.<\/p>\n\n\n\n

   Po pierwszym rozbiorze Rzeczy Pospolitej Obojga Narod\u00f3w w 1772 r. jako nowy poddany austriacki ks. Adam Czartoryski s\u0142u\u017cy\u0142 w wojsku cesarza rzymskiego i austriackiego monarchy J\u00f3zefa II Habsburga (\u2020 1790), przez kt\u00f3rego w 1782 r. jako \u201ekawaler r\u00f3\u017cnych order\u00f3w\u201d (\u201eRitter verschiedener Orden\u201d) zosta\u0142 nominowany dow\u00f3dc\u0105 armii i genera\u0142em kawalerii (\u201eFeldzeugmiester und Gener\u00e4le der Cavallerie\u201d) [2]. Anonimowy autor jego biografii w \u201eZ\u0142otej ksi\u0119dze szlachty polskiej\u201d zinterpretowa\u0142 to w ten spos\u00f3b, \u017ce:<\/p>\n\n\n\n


\u201e\u2026cesarz J\u00f3zef II, utwarzaj\u0105c z m\u0142odzie\u017cy polskiej gwardy\u0105 szlacheck\u0105 galicyjsk\u0105, wezwa\u0142 go na dow\u00f3dzc\u0119, mianuj\u0105c w\u0142a\u015bcicielem pu\u0142ku jazdy, oraz general-feldzeugmajstrem\u2026<\/em>\u201d. [3]<\/p>\n\n\n\n

Niemal dos\u0142ownie powt\u00f3rzy\u0142 to w swoim herbarzu Adam Boniecki:
\u201eCesarz J\u00f3zef II-gi utworzywszy z m\u0142odzie\u017cy galicyjskiej polskiej gwardy\u0119 szlacheck\u0105, wezwa\u0142 ksi\u0119cia Adama na jej dow\u00f3dc\u0119, mianuj\u0105c go jednocze\u015bnie w\u0142a\u015bcicielem pu\u0142ku jazdy i genera\u0142em feldzeug-majstrem<\/em>\u201d. [4]<\/p>\n\n\n\n

   W 1802 r. ks. Adam Czartoryski zosta\u0142 mianowany przez kolejnego nast\u0119pc\u0119 tronu austriackiego Franciszka II Habsburga (\u2020 1835) szefem Pu\u0142ku Piechoty Nr 9[5], a w r. 1805 otrzyma\u0142 najwy\u017cszy stopie\u0144 w wojsku austriackim \u2013 feldmarsza\u0142ka [6] (il. 2). Nie ma wi\u0119c racji Helena Waniczk\u00f3wna twierdz\u0105c, \u017ce to wydarzenie odby\u0142o si\u0119 trzy lata p\u00f3\u017aniej:
\u201eW r. 1808 otrzyma\u0142 ks. genera\u0142 nominacje na feldmarsza\u0142ka i najwy\u017cszy austriacki order z\u0142otego runa<\/i>\u201d. [7]<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

il. 2: Ksi\u0105\u017c\u0119 Adam Kazimierz Czartoryski w mundurze feldmarsza\u0142ka austriackiego
ze wst\u0119g\u0105 orderu Or\u0142a Bia\u0142ego. Malarz Charles d\u2019Auvigny (1807).<\/p>\n\n\n\n

Pomy\u0142ka ta jest wynikiem og\u00f3lnego stwierdzenia Adama Bonieckiego, \u017ce:
\u201eFranciszek II-gi obdarzy\u0142 go z\u0142otem runem i stopniem feldmarsza\u0142ka<\/em>\u201d. [8]<\/p>\n\n\n\n

   Dla nas ta poprawka jest wa\u017cna z punktu widzenia wyznaczenia 1805 r. jako terminus post quem czasu powstania opisanego wy\u017cej t\u0142oku piecz\u0119ci. Jeszcze bardziej u\u015bci\u015blaj\u0105 jego datowanie trzy ordery podane na wst\u0119gach pod tarcz\u0105 herbow\u0105 z \u201ePogoni\u0105\u201d. S\u0105 to: order rosyjski \u015bw. Andrzeja Aposto\u0142a Pierwszego Powo\u0142ania, a tak\u017ce dwa polskie \u2013 Or\u0142a Bia\u0142ego i \u015bw. Stanis\u0142awa. Wiadomo, \u017ce w ci\u0105gu swojego \u017cycia ks. Adam Czartoryski by\u0142 kawalerem a\u017c pi\u0119ciu r\u00f3\u017cnych order\u00f3w. W 1762 r. by\u0142 on odznaczony dwoma rosyjskimi orderami \u2013 \u015bw. Andrzeja Aposto\u0142a Pierwszego Powo\u0142ania i \u015bw. Anny [9], w 1764 r. \u2013 orderem Or\u0142a Bia\u0142ego [10], w 1765 r. \u2013 orderem \u015bw. Stanis\u0142awa [11], na koniec w r. 1808 \u2013 cesarskim Z\u0142otego Runa [12].<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

il. 3: Herb \u201ePogo\u0144\u201d ksi\u0119cia Adama Kazimierza Czartoryskiego
z orderami \u015bw. Andrzeja, Or\u0142a Bia\u0142ego i \u015bw. Stanis\u0142awa (1785).<\/p>\n\n\n\n

   Te same co na piecz\u0119ci trzy ordery \u2013 \u015bw. Andrzeja, Or\u0142a Bia\u0142ego i \u015bw. Stanis\u0142awa \u2013 by\u0142y zebrane razem na wizerunku herbu \u201ePogo\u0144\u201d w 1785 r., kiedy Adam Czartoryski otrzyma\u0142 od J\u00f3zefa II Habsburga dyplom z potwierdzeniem swego ksi\u0105\u017c\u0119cego tytu\u0142u (\u201eF\u00fcrst Czartoryski Sangusco\u201d) w Cesarstwie rzymskim [13] (il. 3).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

il. 4: Ksi\u0105\u017c\u0119 feldmarsza\u0142ek Adam Czartoryski. Rys. Andreasa Geigera (1822).<\/p>\n\n\n\n

   Brak orderu Z\u0142otego Runa daje nam 1808 r. jako terminus ante quem i pozwala na stwierdzenie, \u017ce opisany wy\u017cej t\u0142ok by\u0142 sporz\u0105dzony w latach 1805\u20131808. Tym bardziej \u017ce order austriacki jako jedyny pojawia\u0142 si\u0119 na p\u00f3\u017aniejszych portretach ksi\u0119cia feldmarsza\u0142ka [14], a to znaczy, \u017ce by\u0142 najbardziej doceniany przez w\u0142a\u015bciciela (il. 4).<\/p>\n\n\n\n

Wiadomo, \u017ce w latach 1805\u20131808 ks. Adam Czartoryski, jak pisa\u0142a Helena Waniczk\u00f3wna:
\u201eW pierwszych latach po rozbiorach sp\u0119dza\u0142 czas miedzy Pu\u0142awami, Sieniaw\u0105, Krakowem, Wiedniem i Bardiowem\u2026<\/em>\u201d. [15]<\/p>\n\n\n\n

   W jaki spos\u00f3b ten t\u0142ok piecz\u0119tny trafi\u0142 do Warszawy, pozostaje zagadk\u0105. Niestety w\u015br\u00f3d r\u0119kopis\u00f3w BUW dotychczas nie uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 odcisk\u00f3w t\u0142oka tej piecz\u0119ci, co pozwoli\u0142oby nam dok\u0142adnie pozna\u0107 jej przeznaczenie. Fakt, \u017ce napis w otoku piecz\u0119ci wykonano w j\u0119zyku polskim, przemawia raczej za jej wykorzystaniem do spraw prywatnych. Na razie zostaje ona cenn\u0105 pami\u0105tk\u0105 po ks. Adamie Czartoryskim, kt\u00f3rego anonimowy autor jego biografii w \u201eZ\u0142otej ksi\u0119dze szlachty polskiej\u201d nazywa\u0142 \u201enajwi\u0119kszym panem polskim swego czasu\u201d[16].<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Przypisy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

[1] BUW. Zbi\u00f3r t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych. Nr 49.
[2] Milit\u00e4r-Almanach. Schematismus der Kais. K\u00f6nigl. Arm\u00e9e. Wien, 1802, nr. XIII, b. 148. Bogdan Henryk \u0141uszczy\u0144ski przet\u0142umaczy\u0142 \u201eFeldzeugmiester\u201d jako \u201ejenera\u0142 broni\u201d, patrz: Biblioteka Narodowa. Sygn. mf. 12788: Bogdan Henryk \u0141uszczy\u0144ski, Silva heraldica, [ok. 1850-ok. 1900], t. 2, s. 157.
[3] Czartoryscy herbu Pogo\u0144 litewska, [w:] Teodor \u017bychli\u0144ski, Z\u0142ot\u0105 ksi\u0119ga szlachty polskiej, Pozna\u0144, 1886, t. VIII, s. 82.
[4] Adam Boniecki, Herbarz szlachty polskiej, Warszawa, 1900, t. III, s. 330.
[5] Milit\u00e4r-Almanach. Schematismus der Kais. K\u00f6nigl. Arm\u00e9e. Wien, 1802, nr. XIII, b. 148. Milit\u00e4r-Almanach. Schematismus der Kais. K\u00f6nigl. Arm\u00e9e. Wien, 1808, nr. XIX, b. 106. Schematismus f\u00fcr das K.U.K. Heer und f\u00fcr die K.U.K. Kriegsmarine f\u00fcr 1914. Amtliche Ausgabe. Wien, 1914, b. 396.
[6] Milit\u00e4r-Almanach. Schematismus der Kais. K\u00f6nigl. Arm\u00e9e. Wien, 1805, nr. XVI, b. 26, 102. Muzeum Narodowe w Warszawie. Gabinet miniatur, nr. inw. Min. 528 MNW, [w:] https:\/\/cyfrowe.mnw.art.pl\/pl\/zbiory\/458539. Domena publiczna.
[7] Helena Waniczk\u00f3wna, Czartoryski Adam Kazimierz Joachim Ambro\u017cy Marek, ksi\u0105\u017c\u0119 (1734\u20131823), [w:] PSB, Krak\u00f3w, 1938, t. IV, s. 255. Herbarz \u201eRodzina\u201d podaje, oczywi\u015bcie b\u0142\u0119dnie, \u017ce on by\u0142: \u201efeldmarsza\u0142ek wojsk austriackich [w] 1788 roku\u201d, patrz: Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. Oprac. S. Uruski, A.A. Kosi\u0144ski, A. W\u0142odarski, Warszawa, 1905, t. II, s. 392.
[8] Adam Boniecki, Herbarz szlachty polskiej, Warszawa, 1900, t. III, s. 330.
[9] \u0411\u0430\u043d\u0442\u044b\u0448-\u041a\u0430\u043c\u0435\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u041d. \u0421\u043f\u0438\u0441\u043a\u0438 \u043a\u0430\u0432\u0430\u043b\u0435\u0440\u0430\u043c \u0440\u043e\u0441\u0441\u0438\u0439\u0441\u043a\u0438\u0445 \u0438\u043c\u043f\u0435\u0440\u0430\u0442\u043e\u0440\u0441\u043a\u0438\u0445 \u043e\u0440\u0434\u0435\u043d\u043e\u0432 \u0421\u0432. \u0410\u043d\u0434\u0440\u0435\u044f \u041f\u0435\u0440\u0432\u043e\u0437\u0432\u0430\u043d\u043d\u043e\u0433\u043e, \u0421\u0432. \u0415\u043a\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u043d\u044b, \u0421\u0432. \u0410\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u041d\u0435\u0432\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u0438 \u0421\u0432. \u0410\u043d\u043d\u044b \u0441 \u0443\u0447\u0440\u0435\u0436\u0434\u0435\u043d\u0438\u044f \u0434\u043e \u0443\u0441\u0442\u0430\u043d\u043e\u0432\u043b\u0435\u043d\u0438\u044f \u0432 1797 \u0433\u043e\u0434\u0443 \u043e\u0440\u0434\u0435\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0443\u043b\u0430. \u0418\u0437\u0434\u0430\u043d\u0438\u0435 \u043f\u043e\u0434\u0433\u043e\u0442\u043e\u0432\u0438\u043b \u041f. \u0414\u0440\u0443\u0436\u0438\u043d\u0438\u043d, \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430, 2005, c. 88, 176, nr 88, 173.
[10] Adam Boniecki, Herbarz szlachty polskiej, t. III, s. 329. Kawalerowie i Statuty Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego. 1705\u20132008. Oprac. M. M\u0119clewska. Warszawa, 2008, s. 205, nr 501.
[11] Adam Boniecki, Herbarz szlachty polskiej, t. III, s. 329. Kawalerowie i Statuty Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego, s. 205.
[12] Kawalerowie i Statuty Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego, s. 205. Schematismus der Oesterreichisch-Kaiserlichen Arm\u00e9e. Wien, 1810, b. 20: \u201cCzartoryski-Sangusco, F\u00fcrst Adam, G[oldenen]V[liess]-O[rdens]R[itter]. (I, 9)\u201d. S\u0142awomir G\u00f3rzy\u0144ski, Arystokracja polska w Galicji: studium heraldyczno-genealogiczne, Warszawa, 2009, s. 125.
[13] Juliusz Ostrowski, Ksi\u0119ga herbowa rod\u00f3w polskich, Warszawa, 1898, zeszyt II, s. 84, nr 434; cz. II, s. 49. S\u0142awomir G\u00f3rzy\u0144ski, Arystokracja polska w Galicji, s. 46\u201348, 62, 122\u2013124. Jednocze\u015bnie ks. Adam Czartoryski zadba\u0142 przed cesarzem o tytu\u0142 swoich krewnych ks. Sanguszk\u00f3w, dla tego w dokumentach austriackich mo\u017cna spotka\u0107 w jego imieniu te dwa nazwiska razem.
[14] Muzeum Narodowe w Krakowie, nr inw. MNK III-ryc.-49699, [w:] https:\/\/zbiory.mnk.pl\/pl\/wyniki-wyszukiwania\/katalog\/388864. Domena publiczna.
[15] Helena Waniczk\u00f3wna, Czartoryski Adam Kazimierz Joachim Ambro\u017cy Marek, ksi\u0105\u017c\u0119 (1734\u20131823), s. 255.
[16] Czartoryscy herbu Pogo\u0144 litewska, s. 76.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Literatura:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Biblioteka Narodowa. Sygn. mf. 12788: Bogdan Henryk \u0141uszczy\u0144ski, Silva heraldica, [ok. 1850-ok. 1900], t. 2.<\/li>\n\n\n\n
  2. Boniecki A. Herbarz szlachty polskiej, Warszawa, 1900, t. III.<\/li>\n\n\n\n
  3. BUW. Zbi\u00f3r t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych. Nr 49.<\/li>\n\n\n\n
  4. Kawalerowie i Statuty Orderu Or\u0142a Bia\u0142ego. 1705\u20132008. Oprac. M. M\u0119clewska. Warszawa, 2008.<\/li>\n\n\n\n
  5. G\u00f3rzy\u0144ski S. Arystokracja polska w Galicji: studium heraldyczno-genealogiczne, Warszawa, 2009.<\/li>\n\n\n\n
  6. Milit\u00e4r-Almanach. Schematismus der Kais. K\u00f6nigl. Arm\u00e9e. Wien, 1802, nr. XIII.<\/li>\n\n\n\n
  7. Milit\u00e4r-Almanach. Schematismus der Kais. K\u00f6nigl. Arm\u00e9e. Wien, 1805, nr. XVI.<\/li>\n\n\n\n
  8. Milit\u00e4r-Almanach. Schematismus der Kais. K\u00f6nigl. Arm\u00e9e. Wien, 1808, nr. XIX.<\/li>\n\n\n\n
  9. Muzeum Narodowe w Krakowie, nr inw. MNK III-ryc.-49699.<\/li>\n\n\n\n
  10. Muzeum Narodowe w Warszawie. Gabinet miniatur, nr. inw. Min. 528 MNW.<\/li>\n\n\n\n
  11. Ostrowski J. Ksi\u0119ga herbowa rod\u00f3w polskich, Warszawa, 1898, zeszyt II.<\/li>\n\n\n\n
  12. Rodzina. Herbarz szlachty polskiej. Oprac. S. Uruski, A.A. Kosi\u0144ski, A. W\u0142odarski, Warszawa, 1905, t. II.<\/li>\n\n\n\n
  13. Schematismus der Oesterreichisch-Kaiserlichen Arm\u00e9e. Wien, 1810.<\/li>\n\n\n\n
  14. Schematismus f\u00fcr das K.U.K. Heer und f\u00fcr die K.U.K. Kriegsmarine f\u00fcr 1914. Amtliche Ausgabe. Wien, 1914.<\/li>\n\n\n\n
  15. Waniczk\u00f3wna H. Czartoryski Adam Kazimierz Joachim Ambro\u017cy Marek, ksi\u0105\u017c\u0119 (1734\u20131823), [w:] PSB, Krak\u00f3w, 1938, t. IV.<\/li>\n\n\n\n
  16. \u017bychli\u0144ski T. Z\u0142ota ksi\u0119ga szlachty polskiej, Pozna\u0144, 1886, t. VIII.<\/li>\n\n\n\n
  17. \u0411\u0430\u043d\u0442\u044b\u0448-\u041a\u0430\u043c\u0435\u043d\u0441\u043a\u0438\u0439 \u041d. \u0421\u043f\u0438\u0441\u043a\u0438 \u043a\u0430\u0432\u0430\u043b\u0435\u0440\u0430\u043c \u0440\u043e\u0441\u0441\u0438\u0439\u0441\u043a\u0438\u0445 \u0438\u043c\u043f\u0435\u0440\u0430\u0442\u043e\u0440\u0441\u043a\u0438\u0445 \u043e\u0440\u0434\u0435\u043d\u043e\u0432 \u0421\u0432. \u0410\u043d\u0434\u0440\u0435\u044f \u041f\u0435\u0440\u0432\u043e\u0437\u0432\u0430\u043d\u043d\u043e\u0433\u043e, \u0421\u0432. \u0415\u043a\u0430\u0442\u0435\u0440\u0438\u043d\u044b, \u0421\u0432. \u0410\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440\u0430 \u041d\u0435\u0432\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u0438 \u0421\u0432. \u0410\u043d\u043d\u044b \u0441 \u0443\u0447\u0440\u0435\u0436\u0434\u0435\u043d\u0438\u044f \u0434\u043e \u0443\u0441\u0442\u0430\u043d\u043e\u0432\u043b\u0435\u043d\u0438\u044f \u0432 1797 \u0433\u043e\u0434\u0443 \u043e\u0440\u0434\u0435\u043d\u0441\u043a\u043e\u0433\u043e \u043a\u0430\u043f\u0438\u0442\u0443\u043b\u0430. \u0418\u0437\u0434\u0430\u043d\u0438\u0435 \u043f\u043e\u0434\u0433\u043e\u0442\u043e\u0432\u0438\u043b \u041f. \u0414\u0440\u0443\u0436\u0438\u043d\u0438\u043d. \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430, 2005.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
    \n\n\n\n

    Opublikowano za zgod\u0105 Biblioteki UW
    \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/buwlog.uw.edu.pl\/obiekt-miesiaca-tlok-pieczetny-ksiecia-adama-kazimierza-czartoryskiego-ze-zbiorow-gabinetu-rekopisow-buw\/<\/a> [12.03.2024]<\/p>\n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Aliaksei ShalandaGabinet R\u0119kopis\u00f3w BUW T\u0142ok piecz\u0119tny ksi\u0119cia Adama Kazimierza Czartoryskiego ze zbior\u00f3w Gabinetu R\u0119kopis\u00f3w BUW    W zbiorach Gabinetu R\u0119kopis\u00f3w BUW opr\u00f3cz r\u0119kopis\u00f3w mo\u017cna spotka\u0107 rzeczy ca\u0142kiem nieoczekiwane. Do takich niespodzianek… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36694,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[21,58,64,63],"class_list":["post-36536","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sladami-pieczeci","tag-heraldyka","tag-pieczecie","tag-sfragistyka","tag-sigillography"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36536"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36693,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36536\/revisions\/36693"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36694"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}