{"id":40336,"date":"2026-04-26T15:12:55","date_gmt":"2026-04-26T13:12:55","guid":{"rendered":"https:\/\/sigillarium.pl\/?p=40336"},"modified":"2026-04-27T19:33:47","modified_gmt":"2026-04-27T17:33:47","slug":"pieczecie-rodu-krasinskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/2026\/04\/26\/pieczecie-rodu-krasinskich\/","title":{"rendered":"Piecz\u0119cie rodu Krasi\u0144skich"},"content":{"rendered":"\n
\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

\u015alepowron w labiryncie historii<\/strong>
– sfragistyczna saga rodu Krasi\u0144skich<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    W trakcie kwerend prowadzonych w ostatnich tygodniach w Gabinecie Monet i Medali Muzeum Narodowego w Warszawie, uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do kolejnego wa\u017cnego odkrycia dla historii i kultury narodowej. W zbiorach Gabinetu znajduje si\u0119 bowiem niezwykle ciekawa grupa t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych rodu Krasi\u0144skich herbu \u015alepowron (il. 1). Kolekcja ta to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c zbi\u00f3r t\u0142ok\u00f3w \u2013 to zapis ewolucji tego rodu: od wp\u0142ywowych hierarch\u00f3w ko\u015bcielnych, przez strateg\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144skich, napoleo\u0144skich bohater\u00f3w, a\u017c po tragicznego \u201ewieszcza\u201d, dla kt\u00f3rego rodowa piecz\u0119\u0107 sta\u0142a si\u0119 symbolem wewn\u0119trznego rozdarcia. Historia rodu Krasi\u0144skich to nie tylko kronika nazwiska i przegl\u0105d heraldycznych tarcz, ale sfragistyczny zapis wzlot\u00f3w i upadk\u00f3w Rzeczypospolitej. Ka\u017cda piecz\u0119\u0107 tego rodu jest pewnego rodzaju \u201epami\u0119tnikiem\u201d, w kt\u00f3rym zapisano ambicje, patriotyzm, mi\u0142o\u015b\u0107 i bolesne kompromisy. To opowie\u015b\u0107 o tym, jak herb \u015alepowron ewoluowa\u0142, obrasta\u0142 w obce zaszczyty, a czasami stawa\u0142 si\u0119 nawet ci\u0119\u017carem.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Il. 1. Herb \u015alepowron
(domena publiczna)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    Zanim jednak \u015alepowron sta\u0142 si\u0119 symbolem magnackiej pot\u0119gi, by\u0142 znakiem rycerskim na tarczy w\u0142a\u015bciciela mazowieckiej miejscowo\u015bci Krasne w ziemi ciechanowskiej. Pierwsze wzmianki o tym rodzie pochodz\u0105 z XIV w. i dotycz\u0105 zapisu z 1372 r., zwi\u0105zanego ze S\u0142awomirem z Krasnego. Jego potomkowie w XV wieku przyj\u0119li nazwisko \u201eKrasi\u0144ski\u201d wywodz\u0105ce si\u0119 bezpo\u015brednio od nazwy ich gniazda rodowego. Przekazywana z pokolenia na pokolenie legenda, podsycana w baroku, wywodzi\u0142a t\u0105 rodzin\u0119 od rzymskiego rodu Korwin\u00f3w, co mia\u0142 symbolizowa\u0107 m.in. kruk w herbie. Jednak to nie mity, lecz \u017celazna konsekwencja w budowaniu pozycji na Mazowszu wynios\u0142a ich na szczyt kariery spo\u0142ecznej i politycznej. W po\u0142owie XVII wieku r\u00f3d rozdzieli\u0142 si\u0119 na dwie kluczowe linie – obo\u017ani\u0144sk\u0105 i opinog\u00f3rsk\u0105, kt\u00f3rych sfragistyczne \u015blady znajdujemy dzi\u015b w zbiorach Gabinetu Monet i Medali MNW.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Stra\u017cnicy tradycji i wiary – ga\u0142\u0105\u017a obo\u017ani\u0144ska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    Wywodz\u0105ca si\u0119 od Dominika Krasi\u0144skiego<\/a>, dziedzica Zegrza, ga\u0142\u0105\u017a rodowa skupi\u0142a si\u0119 na budowaniu wp\u0142yw\u00f3w poprzez Ko\u015bci\u00f3\u0142 i urz\u0119dy ziemskie. Jednym z jej przedstawicieli by\u0142 Jakub Krasi\u0144ski (1658\u20131737), kasztelan ciechanowski. To jego piecz\u0119\u0107 (il. 2) z legend\u0105 IA[COBVS] A KRASNE KRASINSKI CASTELLANVS CIECHANOVIENSIS otwiera prezentacj\u0119 zbioru t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych. Jako kasztelan urz\u0105d sprawowa\u0142 od oko\u0142o 1680 r. do 1720 r. b\u0119d\u0105c filarem lokalnej spo\u0142eczno\u015bci szlacheckiej.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 2. T\u0142ok piecz\u0119ci Jakuba Krasi\u0144skiego, kasztelena ciechonowskiego, XVII\/XVIII w.,
owal 43 x 35 mm, Nr inw. 118264 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    Kolejnym przedstawicielem ga\u0142\u0119zi obo\u017ani\u0144skiej by\u0142 Jan Chryzostom Krasi\u0144ski<\/a> (1695\u20131757) \u2013 sufragan che\u0142mski, archidiakon kapitu\u0142y p\u0142ockiej, kanonik w\u0142oc\u0142awski, prepozyt i kanonik warmi\u0144ski, proboszcz w P\u0142ocku. Piecz\u0119\u0107 Jana Chryzostoma, syna Jakuba, zwie\u0144czona kapeluszem biskupim, to dow\u00f3d na wej\u015bcie rodu do elity duchownej (il. 3). Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0142a doceniona, poniewa\u017c zosta\u0142 ja\u0142mu\u017cnikiem na dworze Marii Leszczy\u0144skiej <\/a>we Francji, jak r\u00f3wnie\u017c opatem komendatoryjnym klasztoru \u015bw. Eligiusza w Noyon. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c biskupem tytularnym Lorymy.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 3. T\u0142ok piecz\u0119ci Jana Chryzostoma Krasi\u0144skiego, sufragana che\u0142mskiego, XVIII w.,
owal 60 x 52 mm, Nr inw. 118252 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    Analizuj\u0105c dost\u0119pny zbi\u00f3r sfragistyczny tej ga\u0142\u0119zi rodu mo\u017cna tak\u017ce zauwa\u017cy\u0107 umiej\u0119tnie stworzone w\u0119z\u0142y ma\u0142\u017ce\u0144skie, kt\u00f3re pozwala\u0142y Krasi\u0144skim na \u0142\u0105czenie ich maj\u0105tk\u00f3w ze znacz\u0105cymi domami epoki. Pierwszym przyk\u0142adem jest piecz\u0119\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska Antoniego Krasi\u0144skiego (drugiego syna Jakuba) i Barbary Zieli\u0144skiej (herbu \u015awinka) (il. 4) oraz p\u00f3\u017aniejsza piecz\u0119\u0107 jego syna Kazimierza Krasi\u0144skiego (obo\u017anego koronnego) z Ann\u0105 Ossoli\u0144sk\u0105 (herbu Top\u00f3r) (il. 5). Kolejnym przyk\u0142adem \u2013 ju\u017c w nast\u0119pnym pokoleniu – jest ma\u0142\u017ce\u0144stwo J\u00f3zefa Wawrzy\u0144ca Krasi\u0144skiego z El\u017cbiet\u0105 Ossoli\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Il. 4. Matryca t\u0142oka piecz\u0119ci ma\u0142\u017ce\u0144skiej Antoniego Krasi\u0144skiego i Barbary Zieli\u0144skiej, XVIII w., \u00d8 74 mm, Nr inw. 118271 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Il. 5. Matryca t\u0142oka piecz\u0119ci ma\u0142\u017ce\u0144skiej Kazimierza hrabiego Krasi\u0144skiego i Anny Ossoli\u0144skiej, XVIII\/XIX w.,
owal 21 x 24,6 mm, Nr inw. 118235 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    Niew\u0105tpliwie przewodni\u0105 postaci\u0105 ga\u0142\u0119zi obo\u017ani\u0144skiej by\u0142 Kazimierz Krasi\u0144ski<\/a> (1725-1802), kt\u00f3rego uznano za patriarch\u0119 i g\u0142ow\u0119 rodu, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie z powodu pe\u0142nienia przez niego urz\u0119du obo\u017anego koronnego jego lini\u0119 rodow\u0105 nazywano \u201eobo\u017ani\u0144sk\u0105\u201d. By\u0142 niezwykle aktywny zar\u00f3wno w powi\u0119kszaniu maj\u0105tku (nale\u017ca\u0142 do najbogatszych cz\u0142onk\u00f3w rodu), jak i politycznie. Pos\u0142owa\u0142 na sejm, pe\u0142ni\u0142 funkcje marsza\u0142ka sejmowego i trybunalskiego, starosty, a tak\u017ce szambelana Stanis\u0142awa Leszczy\u0144skiego. Uzyska\u0142 tak\u017ce stopie\u0144 pu\u0142kownika, a nast\u0119pnie genera\u0142a-lejtnanta. Cho\u0107 nie przyst\u0105pi\u0142 do konfederacji barskiej, wspiera\u0142 finansowo swojego kuzyna, biskupa Adama Stanis\u0142awa Krasi\u0144skiego (z linii opinog\u00f3rskiej) \u2013 duchowego i politycznego przyw\u00f3dc\u0119 konfederacji. Podczas obrad Sejmu Czteroletniego by\u0142 cz\u0142onkiem Komisji Wojskowej Obojga Narod\u00f3w (1788 r.), a nast\u0119pnie jej komisarzem (1792 r.). Popar\u0142 Konstytucj\u0119 3 maja. Wzi\u0105\u0142 udzia\u0142 i wspiera\u0142 finansowo insurekcj\u0119 ko\u015bciuszkowsk\u0105 w 1794 r.<\/p>\n\n\n\n

    Niemniej aktywny politycznie i oddany sprawie niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142 jego syn, J\u00f3zef Wawrzyniec Krasi\u0144ski<\/a> (1783\u20131845) \u2013 literat, pami\u0119tnikarz i wolnomularz. Od 1806 r., z kr\u00f3tkimi przerwami, s\u0142u\u017cy\u0142 w Wojsku Polskim. W 1812 r. zosta\u0142 adiutantem gen. Karola Kniaziewicza i uczestniczy\u0142 w wojnie przeciw Rosji. W sierpniu 1812 r. awansowa\u0142 na podpu\u0142kownika 1. pu\u0142ku strzelc\u00f3w konnych. Przy boku Kniaziewicza, a nast\u0119pnie J\u00f3zefa Zaj\u0105czka uczestniczy\u0142 w odwrocie wojsk polskich. W trakcie walk o przepraw\u0119 przez Berezyn\u0119 wyni\u00f3s\u0142 z pola bitwy rannych: Zaj\u0105czka i Kniaziewicza. Jako senator podpisa\u0142 25 stycznia 1831 r. akt detronizacji Miko\u0142aja I Romanowa. Kawaler Orderu Wojskowego Ksi\u0119stwa Warszawskiego (Virtuti Militari, 1810), Krzy\u017ca Kawalerskiego Legii Honorowej (1812), a w p\u00f3\u017aniejszym okresie tak\u017ce Orderu \u015bw. Stanis\u0142awa (1826).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Odwaga, zdrada, poezja i ksi\u0119gozbiory – ga\u0142\u0105\u017a opinog\u00f3rska<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    Druga ga\u0142\u0105\u017a rodowa, wywodz\u0105ca si\u0119 od Felicjana Krasi\u0144skiego, trwale wpisa\u0142a si\u0119 w histori\u0119 kultury i walki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Niew\u0105tpliwie na uwag\u0119 zas\u0142uguje posta\u0107 Adama Stanis\u0142awa Krasi\u0144skiego <\/a>biskupa kamienieckiego (1714\u20131800), syna Jana J\u00f3zefa. By\u0142 on duchowym i politycznym przyw\u00f3dc\u0105 konfederacji barskiej. Jego piecz\u0119\u0107 to znak czas\u00f3w, gdy purpura miesza\u0142a si\u0119 z dymem armatnim w obronie wiary i wolno\u015bci (il. 6).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 6. T\u0142ok piecz\u0119ci Adama Stanis\u0142awa Krasi\u0144skiego, biskupa kamienieckiego, XVIII w.,
owal 28 x 24 mm, Nr inw. 118238 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    Kolejn\u0105 postaci\u0105 by\u0142 Jan Aleksander Krasi\u0144ski <\/a>(1756\u20131790), syn Micha\u0142a Hieronima, czyli brata biskupa Adama Stanis\u0142awa. W trakcie kariery wojskowej i politycznej by\u0142 on rotmistrzem chor\u0105gwi 7. Brygady Kawalerii Narodowej (1782\u20131790), starost\u0105 opinog\u00f3rskim i pos\u0142em na Sejm Czteroletni w 1789 r. Jego osobisty t\u0142ok piecz\u0119tny zosta\u0142 zaprezentowany na il. 7. W 1782 r. po\u015blubi\u0142 Antonin\u0119 Czack\u0105 herbu \u015awinka (siostr\u0119 Tadeusza Czackiego<\/a> – za\u0142o\u017cyciela Liceum Krzemienieckiego), a ich piecz\u0119\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska (il 8.) stanowi sfragistyczny dow\u00f3d \u0142\u0105czenia wp\u0142yw\u00f3w wo\u0142y\u0144skich (Czaccy) z mazowieckimi.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Il. 7. Matryca t\u0142oka piecz\u0119ci Jana Aleksandra Krasi\u0144skiego, starosty opinog\u00f3rskiego, XVIII w., \u00d8 70, Nr inw. 118255 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Il. 8. Matryca t\u0142oka piecz\u0119ci ma\u0142\u017ce\u0144skiej Jana Aleksandra Krasi\u0144skiego i Antoniny Czackiej, XVIII w., owal 18 x 16 mm, Nr inw. 118239 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    W prezentowanym zbiorze t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych liczebno\u015bciowo dominuje jednak posta\u0107 genera\u0142a Wincentego Krasi\u0144skiego<\/a> (1782\u20131858), syna Jana Aleksandra. Jak pokazuj\u0105 zgromadzone w MNW przyk\u0142ady, dysponowa\u0142 on w trakcie swojego \u017cycia wieloma piecz\u0119ciami, co mo\u017ce sugerowa\u0107, \u017ce traktowa\u0142 \u015bwiadomie ikonografi\u0119 umieszczan\u0105 na matrycach piecz\u0119ci jako narz\u0119dzie komunikowania zas\u0142ug, a jednocze\u015bnie pot\u0119gi rodu. Stosunkowo du\u017ca liczba t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych zwi\u0105zanych z osob\u0105 Wincentego wymaga szerszego przedstawienia tej nietuzinkowej i niejednoznacznej postaci.<\/p>\n\n\n\n

    Od najm\u0142odszych lat Wincenty by\u0142 przygotowywany do s\u0142u\u017cby wojskowej. Maj\u0105c osiem lat zosta\u0142 cz\u0142onkiem kawalerii narodowej, a w wieku dziesi\u0119ciu lat \u2013 porucznikiem (dzieci\u0119ce nominacje by\u0142y elementem magnackiej tradycji wychowania do s\u0142u\u017cby wojskowej). W 1803 r. maj\u0105c jedynie 21 lat za\u0142o\u017cy\u0142 Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Polski. W tym samym roku po\u015blubi\u0142 ksi\u0119\u017cn\u0119 Mari\u0119 Urszul\u0119 Radziwi\u0142\u0142\u00f3wn\u0119 (1779\u20131822), c\u00f3rk\u0119 Antoniego Miko\u0142aja Radziwi\u0142\u0142a, kasztelana wile\u0144skiego. Piecz\u0119\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska \u2013 po\u0142\u0105czenie herbu \u015alepowron z herbem Radziwi\u0142\u0142\u00f3w \u2013 stanowi deklaracj\u0119 wej\u015bcia Krasi\u0144skich do arystokracji europejskiej oraz ciekawy przyk\u0142ad rytu heraldycznego (il. 9).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 9. T\u0142ok piecz\u0119ci ma\u0142\u017ce\u0144skiej Wincentego hrabiego Krasi\u0144skiego i Marii Urszuli Radziwi\u0142\u0142\u00f3wny, XIX w.,
owal 30 x 27 mm, Nr inw. 118247 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    W 1806 r. sta\u0142 si\u0119 gor\u0105cym zwolennikiem Napoleona i w\u0142asnym sumptem zorganizowa\u0142 szwadron jazdy. W uznaniu zas\u0142ug zosta\u0142 mianowany pu\u0142kownikiem, a w 1807 r. wszed\u0142 do sztabu cesarskiego. W tym samym roku zosta\u0142 kawalerem Legii Honorowej, natomiast w 1810 r. otrzyma\u0142 Order Wojskowy Ksi\u0119stwa Warszawskiego (Virtuti Militari). Zaszczyty te odzwierciedla t\u0142ok piecz\u0119tny (il. 10), na kt\u00f3rym poni\u017cej tarczy z herbem \u015alepowron znajduj\u0105 si\u0119 oba ordery. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 tak\u017ce na dewiz\u0119 rodow\u0105: Amor Patriae Nostra Lex (Mi\u0142o\u015b\u0107 Ojczyzny Naszym Prawem)<\/i>, kt\u00f3ra po 1815 r. ulegnie zmianie.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 10. T\u0142ok piecz\u0119ci Wincentego hrabiego Krasi\u0144skiego, XIX w.,
owal 37 x 32 mm, Nr inw. 118250 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    W trakcie pe\u0142nienia s\u0142u\u017cby wojskowej zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 1. Pu\u0142ku Szwole\u017cer\u00f3w-Lansjer\u00f3w Gwardii Cesarskiej, kt\u00f3ry ws\u0142awi\u0142 si\u0119 m.in. szar\u017c\u0105 pod Somosierr\u0105. W 1811 r. mianowano go genera\u0142em brygady, a Napoleon nada\u0142 mu tytu\u0142 hrabiego Cesarstwa Francuskiego, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 jednocze\u015bnie z nadaniem francuskiego herbu szlacheckiego, dominuj\u0105cego p\u00f3\u017aniej w jego ikonografii heraldycznej (il. 11).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 11. T\u0142ok piecz\u0119ci Wincentego hrabiego Krasi\u0144skiego, XIX w.,
owal 38 x 32 mm, Nr inw. 118265 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    Przedstawiona piecz\u0119\u0107 ukazuje czteropolowy herb nadany Wincentemu Krasi\u0144skiemu przez Napoleona. Poni\u017cej herbu znajduje si\u0119 siedem z kilkunastu order\u00f3w, kt\u00f3re otrzyma\u0142 po 1815 r. za lojaln\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 Imperium Rosyjskiemu. Zmianie uleg\u0142a tak\u017ce dewiza: Vaillance et Loyaut\u00e9 (Dzielno\u015b\u0107 i Wierno\u015b\u0107)<\/i>. Jego postawa \u2013 lojalna s\u0142u\u017cba oraz m.in. sprzeciw wobec powstania listopadowego \u2013 przynios\u0142a mu wysokie stanowiska w administracji Kr\u00f3lestwa Polskiego (pe\u0142ni\u0142 on m.in. obowi\u0105zki namiestnika Kr\u00f3lestwa Polskiego).<\/p>\n\n\n\n

    W mi\u0119dzyczasie zosta\u0142 kawalerem malta\u0144skim i zapewne z tego tytu\u0142u zam\u00f3wi\u0142 odpowiedni\u0105 piecz\u0119\u0107 (il. 12). Wizerunek umieszczony na matrycy by\u0142 podporz\u0105dkowany konkretnemu celowi, a mianowicie udowodnieniu szlachectwa czterech pokole\u0144. Ka\u017cde z szesnastu p\u00f3l reprezentuje herb przodk\u00f3w, a pole sercowe zawiera herb \u015alepowron. Przedmiot ten to zar\u00f3wno piecz\u0119\u0107, jak i pewnego rodzaju manifestacja  drzewa genealogicznego.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 12. T\u0142ok piecz\u0119ci Wincentego hrabiego Krasi\u0144skiego, XIX w.,
owal 44 x 39 mm, Nr inw. 118258 MNW, (fot. M. Kopniak).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    Wincenty Krasi\u0144ski ch\u0119tnie otacza\u0142 si\u0119 lud\u017ami nauki i kultury oraz gromadzi\u0142 dzie\u0142a sztuki. W 1844 r. ufundowa\u0142 Bibliotek\u0119 Ordynacji Krasi\u0144skich w Warszawie. Symbolem jego mecenatu jest piecz\u0119\u0107 ekslibrisowa tej biblioteki zaprezentowana na il. 13.<\/p>\n\n\n\n

\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 13. T\u0142ok piecz\u0119ci ksi\u0119gozbioru Krasi\u0144skich, XIX w.,
\u00d8 31, Nr inw. 118230 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    W zbiorach MNW znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce administracyjne t\u0142oki piecz\u0119tne dotycz\u0105ce maj\u0105tk\u00f3w ziemskich Wincentego Krasi\u0144skiego (il. 14\u201315), w tym \u015bwiadcz\u0105ce o samodzielnym zarz\u0105dzaniu cz\u0119\u015bci\u0105 d\u00f3br przez jego \u017con\u0119.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Il. 14. Matryca t\u0142oka piecz\u0119ci Administracji D\u00f3br Litewskich Wincentego hrabiego Krasi\u0144skiego, XIX w., owal 26 x 29 mm,
Nr inw. 118249 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Il. 15. Matryca t\u0142oka piecz\u0119ci Zarz\u0105du d\u00f3br hrabiny Krasi\u0144skiej, XIX w., owal 26 x 29 mm, Nr inw. 118234 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

    Sfragistyczn\u0105 epopej\u0119 rodu ko\u0144czymy na Zygmuncie Krasi\u0144skim<\/a> (1812-1859), rozdartym romantyku, autorze Nie-Boskiej komedii<\/i>, kt\u00f3ry odziedziczy\u0142 po matce (Urszuli Radziwi\u0142\u0142\u00f3wnie) magnack\u0105 dum\u0119, a po ojcu (Wincentym Krasi\u0144skim) \u2013 ci\u0119\u017car politycznego lojalizmu. Relacja Zygmunta z ojcem to jeden z najbardziej niszcz\u0105cych konflikt\u00f3w w historii polskiej kultury. Kocha\u0142 ojca, lecz nie akceptowa\u0142 jego uleg\u0142o\u015bci wobec Petersburga. Wincenty, cz\u0142owiek \u201e\u017celaznej woli\u201d i lojalista wobec cara, wymusi\u0142 na synu rezygnacj\u0119 z udzia\u0142u w powstaniu listopadowym. Wydarzenie to z\u0142ama\u0142o psychik\u0119 poety, czyni\u0105c go wi\u0119\u017aniem ojcowskiego autorytetu. Dla Zygmunta piecz\u0119\u0107 rodowa by\u0142a \u201ez\u0142otym p\u0119tem\u201d. Jego listy, piecz\u0119towane herbem czteropolowym, s\u0105 zapisem wewn\u0119trznego rozdarcia mi\u0119dzy romantycznym marzeniem o wolnej Polsce a tragicznym realizmem ojca-genera\u0142a. We wrze\u015bniu 1829 r. zosta\u0142 publicznie spoliczkowany na Uniwersytecie Warszawskim jako syn zdrajcy. Ze wzgl\u0119du na wybran\u0105 drog\u0119 \u017cyciow\u0105 jego piecz\u0119cie by\u0142y proste i zawiera\u0142y jedynie sam herb (il. 16).<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Il. 16. Tt\u0142ok piecz\u0119ci Zygmunta hrabiego Krasi\u0144skiego, XIX w.,
matryca o\u015bmiok\u0105tna 15 x 11 mm, Nr inw. 118261 MNW (fot. M. Kopniak)<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

    Zaprezentowany zbi\u00f3r t\u0142ok\u00f3w piecz\u0119tnych zgromadzonych w Gabinecie Monet i Medali MNW jest potwierdzeniem, \u017ce w \u015bwiecie dawnej Rzeczypospolitej oraz w XIX wieku piecz\u0119\u0107 nie by\u0142a jedynie znakiem w\u0142asno\u015bciowym, ale wyra\u017ca\u0142a precyzyjnie skonstruowany komunikat o statusie, koligacjach, a niejednokrotnie nawet aspiracjach jej dysponenta. Wykonany przegl\u0105d wybranych piecz\u0119ci rodu Krasi\u0144skich ukazuje fascynuj\u0105c\u0105 dynamik\u0119 ich aktywno\u015bci w wielu aspektach \u017cycia. Przedmioty te to chronologiczny zapis dr\u00f3g poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b na szczyty drabiny spo\u0142ecznej, a drogi te \u2013 cho\u0107 zako\u0144czone w wi\u0119kszo\u015bci sukcesem materialnym \u2013 niejednokrotnie nios\u0142y ze sob\u0105 ogromny koszt osobisty.<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n

Opracowanie: Janusz Giersz, Mariusz Kopniak<\/p>\n\n\n\n

<\/div>\n\n\n\n

Bibliografia<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Baranowski J., Libicki M., Rottermund A., Starnawska M., Kuczy\u0144ski S.K (red.), Zakon Malta\u0144ski w Polsce<\/em>, DIG, Warszawa 2000.<\/li>\n\n\n\n
  2. Gembarzewski W., Wojsko Polskie 1807 – 1814<\/em>, Gebethner i Wolff, Warszawa 1905.<\/li>\n\n\n\n
  3. G\u00f3rczyk W. J. Kasztelanowie ciechanowscy z rodu Krasi\u0144skich herbu \u015alepowron<\/em>, Notatki P\u0142ockie 3\/276, P\u0142ock 2023.<\/li>\n\n\n\n
  4. Internetowy S\u0142ownik Biograficzny.<\/em><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
    \n\n\n\n

    <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    \u015alepowron w labiryncie historii – sfragistyczna saga rodu Krasi\u0144skich     W trakcie kwerend prowadzonych w ostatnich tygodniach w Gabinecie Monet i Medali Muzeum Narodowego w Warszawie, uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 do kolejnego wa\u017cnego… <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":40646,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,60],"tags":[21,86,58,64,63,87],"class_list":["post-40336","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","category-zbiory-muzealne","tag-heraldyka","tag-muzeum-narodowe-w-warszawie","tag-pieczecie","tag-sfragistyka","tag-sigillography","tag-zygmunt-krasinski"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40336"}],"version-history":[{"count":248,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":40680,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40336\/revisions\/40680"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40646"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sigillarium.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}