W sierpniu 2022 dzięki uprzejmości prywatnych kolekcjonerów pozyskano do galerii Sigillarium.pl zdjęcia dwudziestu nowych tłoków pieczęci. Zaprezentowano je poniżej w kolejności alfabetycznej względem nazwy miejscowości przywołanej w legendzie lub odtworzonej ze źródeł historycznych (dodatkowo zostaną one umieszczone równolegle w odpowiednich grupach tematycznych w sekcji -> Galeria – zbiory prywatne).
Pod nazwą miejscowości w tabeli podpięty jest link do szczegółowych informacji.
Kliknięcie na obraz matrycy powoduje jego powiększenie.
Tłoki pieczęci z ziem historycznie związanych z państwem polskim
1 | kolekcja prywatna |
2 | BYTOM Commerzbank |
3a | mosiądz |
3b | drewno |
4 | okrągła Ø 33 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | – |
7 | toczony, o wydłużonej gałce |
7a | 100 mm |
7b | 88 mm, w tym skuwka 10 mm (Ø 15 mm) |
7c | 12 mm |
8 | znacznik prawidłowego ustawienia tłoka oraz okrągła tabliczka wykonawcy:Stempel Kaiser // Berlin SW |
9a | majuskuła |
9b | w półotoku górnym: ◊ COMMERZBANK ◊ w półotoku dolnym: BEUTHEN / OBERSCHLES (ien). w polu: BANK |
10 | W polu pieczęci logo banku, duża liter C, nad nią petasos Hermesa ze stylizowanymi skrzydłami, pod nią słowo BANK. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | CHOJNA Cech tokarzy |
3a | mosiądz |
3b | mosiądz |
4 | okrągła Ø 37 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | – |
7 | płaski o trapezoidalnym zakończeniu z otworem |
7a | 30 mm |
7b | 24 mm |
7c | 6 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w otoku: * DES · HANDTWERCK D (er) DRESELER · ZV KÖNIGSBERG · IN w polu: · DER · NEV · / MARCK · |
10 | W polu pieczęci, oddzielonym od pola legendy pojedynczym obrzeżeniem łańcuszkowym, kołowrotek do przędzy, ponad nim niezidentyfikowane naczynie (bukłak, butla?). Po bokach rozdzielona data 16 / 92. W górnym półokręgu, rozdzielony wyobrażeniem dwóch skrzyżowanych noży tokarskich?, napis (odnośnik do geograficznego położenia miejscowości). Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie wieńcowe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | GŁOWNO Urząd Starszych Zgromadzenia Szewców |
3a | mosiądz |
3b | drewno |
4 | okrągła Ø 25 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | – |
7 | uchwyt toczony o spłaszczonej gałce |
7a | 87 mm |
7b | 80 mm, w tym skuwka 12 mm ( Ø 14 mm) |
7c | 7 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w otoku: * URZĄD STAR (szych): ZGROM (adzenia): SZEWCÓW w polu: GŁOWNO |
10 | W polu pieczęci but z wysoką cholewą i ostrogą, po prawej but z półcholewą zwrócony w lewo, po lewej trzewik. Poniżej napis (nazwa miejscowości). Na zewnętrz, wokół pola pieczęci, obrzeżenie perełkowe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | GNIEZNO Urzędnik wykonawczy |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła Ø 33 mm |
5 | wypukłoryty |
6 | – |
7 | brak uchwytu, trzpień do jego zamocowania |
7a | 27,5 mm |
7b | – |
7c | 8 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w półotoku górnym: FOLLZIEHUNGSBEAMTER w półotoku dolnym: IM KREISE GNESEN |
10 | W polu pieczęci, oddzielonym od pola legendy pojedynczym obrzeżeniem ciągłym, orzeł pruski w koronie, z berłem i jabłkiem w szponach oraz monogramem FR na piersi. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | GRODZISK WIELKOPOLSKI Urząd Starosty |
3a | mosiądz |
3b | drewno |
4 | okrągła Ø 32 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | na rancie matrycy znacznik prawidłowego ustawienia tłoka oraz sygnatura wytwórcy: EHLERT // POSEN |
7 | uchwyt toczony o spłaszczonej gałce |
7a | 87 mm |
7b | 79 mm |
7c | 8 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w otoku: KÖNIGL (iches). LANDRATHS – AMT DES KREISES // GRÄTZ. |
10 | W polu pieczęci orzeł pruski w koronie, z berłem i jabłkiem w szponach oraz monogramem FR na piersi. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie perełkowe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | JARACZEWO Magistrat |
3a | mosiądz |
3b | drewno |
4 | okrągła Ø 30 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | – |
7 | uchwyt toczony o kulistej gałce, lakierowany na czarno, na gałce znacznik prawidłowego ustawienia tłoka, na szczycie uchwytu pineska z sygnaturą wytwórcy: THEODOR KAISER // BERLIN SW. 68 // Stempelfabrik |
7a | 91 mm |
7b | 85 mm, w tym skuwka 12 mm (Ø 14 mm) |
7c | 6 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w otoku: * MAGISTRAT ZU JARATSCHEWO |
10 | W polu pieczęci, na tarczy szwajcarskiej, ruszt św. Wawrzyńca. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłę. |
11 | – |
12 | – |
1 | kolekcja prywatna |
2 | KARZEC Urząd Gminy |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła Ø 32 mm |
5 | wypukłoryty |
6 | na rancie matrycy sygnatura wytwórcy: TH. KAISER // BERLIN 12 |
7 | brak uchwytu, trzpień do jego zamocowania |
7a | 33 mm |
7b | – |
7c | 6 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w półotoku górnym: GEMEINDE-VORSTAND w półotoku dolnym: GOSTYN w polu: ZU // KARZEC // KREIS |
10 | W polu pieczęci napis w trzech wierszach (w środkowym nazwa miejscowości). Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | LISZKI Dr Józef Nowak notariusz |
3a | mosiądz |
3b | drewno |
4 | owalna 32,5 x 27 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | na rancie matrycy znacznik prawidłowego ustawienia tłoka |
7 | uchwyt toczony o spłaszczonej gałce, lakierowany na czarno |
7a | 111 mm |
7b | 106 mm, w tym stopka 6 mm i cokół 9 mm – stanowiące z matrycą jedną całość, skuwka 4 mm ( Ø 12 mm) |
7c | 5 mm |
8 | – |
9a | majuskuła, minuskuła |
9b | w półotoku górnym: * D (okto) R JÓZEF NOWAK * w półotoku dolnym: W LISZKACH w W (ielkim). KS (ięstwie). KRAKOWSKIEM w polu (w półotoku poniżej wizerunku napieczętnego): C (esarsko) . K (rólewski) . NOTARYUSZ |
10 | W polu pieczęci godło Cesarstwa Austrii – orzeł dwugłowy w koronie cesarskiej ze wstęgami, trzymający w szponach miecz i berło oraz jabłko, a na piersi tarczę herbową z herbem Habsburgów otoczoną łańcuchem Orderu Złotego Runa. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | – |


1 | kolekcja prywatna |
2 | ŁĘKA MAŁA Urząd Gminy |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła Ø 32 mm |
5 | wypukłoryty |
6 | na rancie matrycy sygnatura wytwórcy: TH. KAISER // BERLIN 12 |
7 | brak uchwytu, trzpień do jego zamocowania |
7a | 34 mm |
7b | – |
7c | 6 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w półotoku górnym: GEMEINDE-VORSTAND w półotoku dolnym: GOSTYN w polu: ZU // KLEIN LENKA // KREIS |
10 | W polu pieczęci napis w trzech wierszach (w środkowym nazwa miejscowości). Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | OPOLE Powiatowa kasa oszczędnościowa |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła Ø 31 mm |
5 | wypukłoryty |
6 | – |
7 | – |
7a | 6,5 mm |
7b | – |
7c | 6,5 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w otoku: * DIE KREIS-SPARKASSE * // ZU OPPELN |
10 | W polu pieczęci orzeł autorski. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, podwójne obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | OPOLE Miasto |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła Ø 30 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | – |
7 | brak uchwytu, trzpień do jego zamocowania |
7a | 20 mm |
7b | 16 mm, w tym cokół 4 mm (20,5 x 20,5 mm) |
7c | 4 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w polu (w półotoku dolnym): STADT OPPELN |
10 | W polu pieczęci tarcza dwudzielna w słup. W polu pierwszym pół orła, w polu drugim pół krzyża trójlistnego. Powyżej tarczy korona muralis o pięciu blankowanych basztach. Po bokach tarczy gwiazda. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | RADŁÓW Naczelnik gminy |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła Ø 29 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | na rancie matrycy znacznik prawidłowego ustawienia tłoka oraz sygnatura wytwórcy: EHLERT // POSEN |
7 | brak uchwytu, trzpień do jego zamocowania |
7a | 26 mm |
7b | – |
7c | 8 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w półotoku górnym: DER GEMEINDEVORSTEHER w półotoku dolnym: KREIS ADELNAU w polu: ZU // RADLOW |
10 | W polu pieczęci napis w dwóch wierszach (w drugim nazwa miejscowości). Poniżej rozeta w pas. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie perełkowe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | WARSZAWA Inżynier gubernialny |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła 26,5 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | na rancie matrycy znacznik prawidłowego ustawienia tłoka |
7 | – |
7a | 7,5 mm |
7b | – |
7c | 7,5 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w otoku: INŻENIER GUBER (nialny) : GUB (erni): WARSZAWSKIEJ |
10 | W polu pieczęci wizerunek dwugłowego orła ukoronowanego, pod wspólną koroną, z berłem i jabłkiem w szponach. Na jego piersi herb Orzeł Biały. Wizerunek ustalony dla herbu (godła) Królestwa Polskiego w 1858 r. i używany do 1867/68 r. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie sznurowe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | WILKANÓW Gmina w hrabstwie kłodzkim |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła Ø 29 mm |
5 | wypukłoryty |
6 | na rancie matrycy znacznik prawidłowego ustawienia tłoka |
7 | brak uchwytu, trzpień do jego zamocowania |
7a | 41 mm |
7b | – |
7c | 8 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w polu: GEM (einde): // SI (e) G (el): // WÖLFELS- // DORF // GRAFSCH (aft): // GLATZ. |
10 | W polu pieczęci napis w sześciu wierszach (w trzecim i czwartym nazwa miejscowości). Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | Zobacz dodatkowo: Hrabstwo kłodzkie |

1 | kolekcja prywatna |
2 | ZAMARTE Dominium szlacheckie (dobra rycerskie) |
3a | mosiądz |
3b | drewno |
4 | okrągła Ø 29 mm |
5 | wypukłoryty |
6 | na rancie matrycy znacznik prawidłowego ustawienia tłoka |
7 | – |
7a | 102 mm |
7b | 97 mm, w tym skuwka 15 mm ( Ø 21 mm) |
7c | 5 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w polu: ADELICH DOMINIUM ZAMARTE. |
10 | W polu pieczęci na tarczy szwajcarskiej odmiana herbu Wolszlegier (dwie strzały w krzyż skośny, na nich takaż strzała). Ponad tarczą korona o trzech fleuronach i dwóch pałkach. W klejnocie skrzygło orle przeszyte strzałą. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | Zobacz dodatkowo: Zamarte |

1 | kolekcja prywatna |
2 | FRANCJA Dowództwo III/1 Dyonu Myśliwskiego |
3a | guma |
3b | drewno |
4 | okrągła Ø 20 mm |
5 | wypukłolany |
6 | – |
7 | uchwyt toczony o wydłużonej gałce |
7a | 68 mm |
7b | 64 mm, w tym stopka 7 mm, cokół 10 mm, rękojeść 47 mm |
7c | 4 mm |
8 | na uchwycie znacznik prawidłowego ustawienia tłoka |
9a | majuskuła |
9b | w otoku: x DOWÓDZTWO III/1 DYONU MYŚL (iwskiego). |
10 | W polu pieczęci, oddzielonym od pola legendy pojedynczym obrzeżeniem ciągłym, wizerunek orła ustalony dla godła herbu Rzeczypospolitej Polskiej w 1927 r. Na zewnątrz, wokół pola legendy, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | Warto zwrócić uwagę,że orzeł polski został nałożony na godło Królestwa Polskiego (orła carskiego). |

1 | kolekcja prywatna |
2 | NN Dywizjon Żandarmerii K.O.P. |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła Ø 20 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | – |
7 | brak uchwytu, trzpień do jego zamocowania |
7a | 23 mm |
7b | 14,5 mm |
7c | 8,5 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w otoku: • DYWIZJON ŻANDARMERII • K (orpus). O (chrony). P (ogranicza). |
10 | W polu pieczęci liczba 78. Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | – |

1 | kolekcja prywatna |
2 | GRODNO ? [Białoruś]
Dowództwo 29. Pułku Artylerii Polowej |
3a | mosiądz |
3b | – |
4 | okrągła Ø 41 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | cztery uszka z otworami do przymocowania do drewnianego uchwytu |
7 | brak uchwytu |
7a | 4 mm |
7b | – |
7c | 4 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | w otoku: * DOWÓDZTWO 29 P (ułku). ARTYLERJI POL (owej). |
10 | W polu pieczęci, oddzielonym od pola legendy pojedynczym obrzeżeniem ciągłym, kontury orła (orzeł wycięty) wg. wzoru z 1919 r. Na zewnątrz, wokół pola legendy, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | – |


1 | kolekcja prywatna |
2 | FRANCJA Dowództwo Lotnictwa |
3a | guma |
3b | drewno |
4 | prostokątna 15 x 55 mm |
5 | wypukłolany |
6 | – |
7 | uchwyt toczony o kulistej lekko sciętej gałce |
7a | 66,5 mm |
7b | 63,5 mm, w tym stopka 3 mm, skuwka 5,5 mm, rękojeść 55 mm |
7c | 3 mm |
8 | na uchwycie znacznik prawidłowego ustawienia tłoka oraz sygnatura wytwórcy: AU CACHEET D`OR // P-GE DU CAIRE // PARIS // 25 |
9a | majuskuła, minuskuła |
9b | w polu: Commandement Des Forces Aériennes Polonaise // DOWÓDZTWO LOTNICTWA |
10 | W polu pieczęci w dwóch wierszach napisy rozdzielone rozetą w pas. |
11 | – |
12 | – |
Inne europejskie tłoki pieczęci

1 | kolekcja prywatna |
2 | NN Rodzina Rothschildów |
3a | stal |
3b | kość słoniowa ? |
4 | owalna 27 x 24 mm |
5 | wklęsłoryty |
6 | – |
7 | uchwyt toczony o spłaszczonej gałce |
7a | 84 mm |
7b | 79 mm, w tym cokuł 17 mm |
7c | 5 mm |
8 | – |
9a | majuskuła |
9b | – |
10 | W polu pieczęci tarcza herbowa pięciopolowa. W polu pierwszym, sercowym, tarcza rycerska, w polu drugim orzeł, w polu trzecim prawica ściskająca z lewa w skos pięć strzał bełtami w dół, w polu czwarty prawica ściskająca w skos pięć strzał bełtami w dół, w polu piątym wspięty lew. Ponad tarczą koroną Freiherra. Nad koroną trzy hełmy z labrami, zwieńczone koronami otwartymi o trzech fleuronach i dwóch pałkach, skrajne zwrócone en face. W klejnocie środkowym orzeł, w klejnocie po prawej, pomiędzy dwoma rogami bawolimi gwiazda, w klejnocie po lewej trzy pióra strusie. Tarczę po prawej podtrzymuje wspięty lew, po lewej wspięty jednorożec. Pod tarczą, na szarfie, dewiza rodowa „Concordia, Integritas, Industria” (Harmonia, Uczciwość, Pracowitość). Na zewnątrz, wokół pola pieczęci, pojedyncze obrzeżenie ciągłe. |
11 | – |
12 | Pięć strzał symbolizuje pięciu braci. |