Nowe nabytki (styczeń – luty 2026)

---

    W styczniu i lutym 2026 udało się zgromadzić dzięki uprzejmości prywatnych kolekcjonerów informacje o 12 tłokach pieczętnych. Wśród nich znajduje się m.in. tłok powiązany z obchodzoną niedawno 163. rocznicą wybuchu powstania styczniowego 1863. Jest to bardzo rzadko spotykany na rynku kolekcjonerskim egzemplarz należący niegdyś do Naczelnika Wojennego Organizacji Polskiej w Stanach Zjednoczonych, reprezentującej powstańczy Rząd Narodowy. Warto podkreślić, że w tamtym okresie Stany Zjednoczone na arenie międzynarodowej otwarcie sprzyjały Imperium Rosyjskiemu, co tworzyło trudne warunki do prowadzenia szerszych działań na rzecz wsparcia powstania na ziemiach polskich. Rząd Abrahama Lincolna widział w Imperium Rosyjskim jedynego potężnego sprzymierzeńca w Europie. Oba państwa zmagały się z wewnętrznymi rebeliami (w Stanach trwała wojna secesyjna) i obawiały się interwencji Wielkiej Brytanii oraz Francji. Oficjalnie uznały powstanie 1863 r. za wewnętrzną sprawę Rosji. Sekretarz stanu William H. Seward odrzucił francuskie propozycje wspólnego wystąpienia dyplomatycznego w obronie Polaków. Waszyngton nie uznał polskiego Rządu Narodowego. Polskich emisariuszy traktowano chłodno, obawiając się, że ich działalność mogłaby zaszkodzić relacjom z carem Aleksandrem II. Choć polskie organizacje w USA (jak np. Komitet Centralny Polski w Nowym Jorku) próbowały zbierać fundusze i werbować ochotników, ich działania były blokowane lub ignorowane przez administrację.

    Niezależnie od przywołanych trudności na arenie politycznej, wielu Polaków na emigracji podejmowało aktywność. Wśród oficerów szczególne zasługi miał Ludwik Żychliński. Walczył w wojnie secesyjnej w armii Unii (m.in. pod dowództwem gen. McClellana), a po wybuchu powstania wrócił do kraju. Został jednym z najzdolniejszych dowódców partyzanckich, dowodząc oddziałami m.in. w powiecie warszawskim i rawskim. Kolejnym przykładem był Walerian Sulakowski, pułkownik wojsk Konfederacji (dowódca polskiej brygady w Luizjanie), który w 1863 roku planował przerzucić na ziemie polskie korpus ochotników z Ameryki. Choć sam nie zdołał dotrzeć na pole bitwy przed upadkiem zrywu, jego inicjatywa była najpoważniejszą próbą wsparcia militarnego z USA. Do powstania dołączali także pojedynczy żołnierze, którzy często posiadali doświadczenie z wcześniejszych wojen europejskich i emigrowali do USA „za chlebem”. Ich powrót był jednak utrudniony przez blokadę morską Południa i oficjalną, prorosyjską politykę rządu Lincolna.

    W grupie pozyskanych w styczniu i lutym tłoków pieczętnych, aż 8 pochodzi z Wielkopolski. Ich dysponentami były różne urzędy i instytucje. W grupie tej można przykładowo wymienić policję dominialną z Bonikowa, zarząd gminy w Wilkonicach, urzędy gminy Brudzewo oraz Sypniewo, a także Kółko Rolnicze w Nowej Wsi.

    Kolejna grupą pozyskanych tłoków są tłoki hierarchów kościelnych. Wśród nich wyróżnia się tłok pieczętny należący do Kajetana Bisleti – włoskiego kardynała i wysokiego urzędnika Kurii Rzymskiej. Pełnił on m.in. funkcję przeora zakonu joannitów (1914 r.), prefekta Kongregacji Seminariów i Uniwersytetów (1915 r.), kanclerza Uniwersytetu Gregoriańskiego i przewodniczącego Instytutu Muzyki Sakralnej. Innym ciekawym tłokiem jest tlok pieczętny biskupa diecezji Bobo-Dioulasso (obecnie Burkina Faso, dawniej Górna Wolta), którego dysponentem był Louis Groshenry – pierwszy wikariusz apostolski na tych terenach (1937-1941). Trzecim interesującym tłokiem jest tłok pieczętny Brata Roberta – opata-przeora cysterskiego opactwa macierzystego Najświętszej Maryi Panny w Citeaux we Francji. Można powiedzieć, że jest to „siostrzany” tłok do typariusza prezentowanego w grudniowej edycji nabytków, związanego z Bratem Robertem, który – jako dysponent – pełnił wtedy jedynie funkcję opata.

Serdecznie zapraszamy do zapoznania się z zaprezentowanymi nowymi nabytkami Galerii Sigillarium.pl.

    Tłoki pieczętne zaprezentowano poniżej w kolejności alfabetycznej względem nazwy miejscowości (lub państwa) przywołanej w legendzie lub odtworzonej ze źródeł historycznych. Dodatkowo zostaną one umieszczone  w odpowiednich grupach tematycznych sekcji -> Galeria – zbiory prywatne.

---

Tłoki pieczęci z ziem historycznie związanych z państwem polskim

---

---

---

---

---

---

---

---

---

Inne tłoki pieczęci

---

---

---

---

---